تخطي إلى المحتوى الرئيسي

پژوهش هاى قرآنى علامه شعرانى در تفاسير مجمع البيان، روح الجنان و منهج الصادقين (فارسى) — صفحة 1014

مساهمون:

ص١٠١٤
غطاء است كه براى اوليا مانع رؤيت نيست ، چنان‌كه فرمود : « لو كشف الغطاء ما ازددت يقينا » . « 1 »
وَ كَأَيِّنْ مِنْ دَابَّةٍ لا تَحْمِلُ رِزْقَهَا اللَّهُ يَرْزُقُها وَ إِيَّاكُمْ وَ هُوَ السَّمِيعُ الْعَلِيمُ
. « 2 » علّامه شعرانى : يكى از عجائب خلقت كه دلالت بر حكمت خالق آن مىكند ، رزق جنبندگان است ؛ چون كسى در آن نيك بنگرد كه هرحيوانى را روزى مناسب وى آفريده است و شهوت آن را در وى و اعضاى هاضمهء او را مناسب با همان غذا خلق كرده ، مثلا براى طفل شير در پستان مادر و شهوت نوشيدن شير در بچه و معدهء لطيف براى هضم شير و ميل به خوردن گياه در گوسفند و شهوت سباع در گوشت ، آن‌گاه معده و روده براى هضم گياه در گوسفندان آفريده است كه در سگ و امثال آن نيافريده ؛ زيرا كه علف ديرتر هضم مىشود و دستگاه هضم علف‌خوار مفصّل‌تر است و هكذا . و اينها را به بخت و اتّفاق نمىتوان نسبت داد . « 3 »
وَ لَئِنْ سَأَلْتَهُمْ مَنْ خَلَقَ السَّماواتِ وَ الْأَرْضَ وَ سَخَّرَ الشَّمْسَ وَ الْقَمَرَ لَيَقُولُنَّ اللَّهُ
. « 4 » مؤلف : و اگر بپرسى مر اهل مكّه را : كه بيافريد آسمان‌ها و زمين را و مسخّر ساخت و رام گردانيد آفتاب و ماه را تا در فلك خود مىروند و دور مىنمايند بر طريقهء واحده بدون اختلاف ؟ هر آيينه گويند كه خدا آفريده است اينها را ؛ چه اين مسئله در عقول قرار گرفته كه واجب است انتهاى ممكنات به يكى كه واجب الوجود باشد . مرحوم شعرانى : به عقيدهء ملّيّين و پيروان اديان آسمانى و حكماى الهى ، حركت‌دهندهء ماه و خورشيد و كرات آسمانى هيچ‌يك از قواى طبيعى نيست .
هامش
( 1 ) . روح الجنان ، ج 9 ، ص 30 . ( 2 ) . عنكبوت ( 29 ) آيهء 60 . ( 3 ) . منهج الصادقين ، ج 7 ، ص 175 . ( 4 ) . عنكبوت ( 29 ) آيهء 61 .