سخنان ائمّه عليهم السّلام فوق حدّى است كه تصوّر ما بدان رسد . « 1 »
فَأَخَذَهُمُ الطُّوفانُ وَ هُمْ ظالِمُونَ
. « 2 »
مؤلف : پس فراگرفت آن قوم را عذاب طوفان در حالىكه ايشان ستمكاران بودند به كفر و درگذشتگان از طريق حقّ .
مرحوم شعرانى : بعضى مورّخان گويند : فقط قوم نوح كه مخالفت او كردند و ستمكار بودند ، به طوفان معاقب گشتند ؛ چون ضمير
فَأَخَذَهُمُ
به قوم نوح راجع است . پس بايد طوفان در همان كشورى باشد كه نوح در آنجا بود و دعوت او را شنيدند نه همهء جهان كه دعوت به آنها نرسيده و قوم او محسوب نشدند .
و ما گوييم : اينگونه قضايا را به حدس و تخمين نمىتوان ثابت كرد و بايد تابع نقل صحيح و روايات معتبره گرديد . و در مجمع البحرين « 3 » گويد : به قول صحيح ، جودى ، كه كشتى نوح بر آن قرار گرفت ، فرات كوفه بوده است . بنابراين ، لازم نيست چنان آب بالا رفته باشد كه كوهى مانند آرارات را بپوشد و اين طوفان در بين النهرين بوده است يقينا و خلاف اهل تاريخ در نقاط ديگر است . « 4 »
وَ آتَيْناهُ أَجْرَهُ فِي الدُّنْيا
. « 5 »
مؤلف : و ابو القاسم بلخى گفت : روا باشد كه خداى تعالى بعضى ثواب دهد مكلّفان را در دنيا و اين مذهب درست نيست ؛ براى آنكه از حقّ ثواب آن است كه خالص باشد از شوائب و مشوب نبود به هيچ رنجى و مشقّتى و در سراى تكليف اين
هامش
( 1 ) . منهج الصادقين ، ج 7 ، ص 140 .
( 2 ) . عنكبوت ( 29 ) آيهء 14 .
( 3 ) . طريحى ، مجمع البحرين ، ج 3 ، ص 29 حرف « جود » به نقل از البرهان .
( 4 ) . منهج الصادقين ، ج 7 ، ص 147 .
( 5 ) . عنكبوت ( 29 ) آيهء 27 .