او بافند پوشش را و لحاف را و جامهها كه شما را به زمستان گرم دارد .
علّامه شعرانى : تركيب اجزاى پشم و كرك از عناصر و اجزائى است كه طبعا مانع بيرون رفتن حرارت است و هيچچيز مانند آن مناسب پوشش حيوان نيست و از پنبه و اجسام ديگر اين فائده نيايد . و اگر خداوند خالق با حكمت و تدبير و عالم به خواصّ اشيا نبود ، خاصيّت پشم و ديگر اجسام نمىدانست و ميان آنها امتياز نمىداد : براى حيوان انتخاب پشم نمىكرد و در زمينهاى سرد قطب پوستهاى پركرك و لطيف مانند سنجاب و قاقم براى آنها نمىآفريد . « 1 »
وَ يَخْلُقُ ما لا تَعْلَمُونَ
. « 2 »
مؤلف : و مىآفريند چنانچه ايشان را آفريده آن چيزى را كه شما نمىدانيد از حشرات و هوام و طيور و ساير جانوران .
مرحوم شعرانى : گروهى از مردم عصر ما گويند : مراد مركوبات ديگر است براى سوارى مردم كه قرينهء خيل و بغال و حمير آورده است ، مانند سياره و طياره : و اگر گويى اينها مخلوق خدا نيست ، جواب دهند كه خداوند نظاير آن را كه مردم ساختند به وسائلى كه خداوند آفريده است و الهام و هوشى كه او داده ، نسبت به خود دهد ، چنانچه بر مردم منّت نهاد به ساختن كشتى . و در حديث معروف است : « ما خلقت السماء مدحية - إلى أن قال - و لا فلكا تسري » . « 3 »
مؤلف : بعضى مفسّران گفتند : مراد آن است كه در بهشت چيزهايى بيافريند كه شما ندانيد و فهم و وهم شما به آن نرسد : « ممّا لا عين رأت و لا أذن سمعت و لا خطر على قلب بشر » .
هامش
( 1 ) . روح الجنان ، ج 7 ، ص 86 .
( 2 ) . نحل ( 16 ) آيهء 8 .
( 3 ) . منهج الصادقين ، ج 5 ، ص 180 .