امر رسولست و امر رسول امر خذاست . « 1 »
و محتملست كه چون لفظ تثنيه در شأن باري - تعالى - اطلاق نتوان كرد ، همچنين اگر غيرى با وي ذكر كنند ، اطلاق لفظ تثنيه بر وى نتوان كرد ، بخلاف اطلاق لفظ جمع بر وي - تعالى عن ذلك - بطريق تعظيم . « 2 » و اين را در قرآن نظاير است . از آن جمله :
« إِذا دَعاكُمْ »
« 3 »
و
« أَحَقُّ أَنْ يُرْضُوهُ » .
و رسول - صلى اللّه عليه و آله - نهى فرموذه است از اطلاق لفظ تثنيه مر خذايرا با غيرى . و آن چنان بوذ كه شيخى از صحابه در خدمت رسول برخاست ، و گفت :
من اطاع اللّه و رسوله فقد رشد « 4 » و من عصا هما فقد غوي .
فقال : « بئس خطيب القوم انت . هلا قلت : و من عصى اللّه و رسوله » ؟
يعنى : آن شخص گفت : هركس كه فرمان خذا و رسول برذ ، راه راست يافت . و هركس كه خلاف هردو كنذ ، گمراه شذ . رسول - صلى اللّه عليه و آله - فرموذ :
« بذ خطيبى كه توييى قوم را . چرا نگفتى كه هركس كه خلاف خذا و رسول كند ، گمراه شذ ؟ » .
هامش
( 1 ) - تبيان 5 / 249 ، رازى 6 / 60 .
( 2 ) - تبيان ، رازى - همان صفحات .
( 3 ) - انفال / 24 ، روم / 25 .
( 4 ) - رازى : فقد فاز .