و در معنى آن ، چند قول گفتهاند :
اول - بمعنى معاونت كردن است دشمنان خذايرا و شيطانرا بر معصيت پروردگار خوذ . « 1 »
و به اين وجه ، « رب » ، خذاء - تعالى - بوذ .
و گفتهاند : اولياء ربه ، « 2 » ؛ اى : معين علي معاداتهم ؛ « 3 » يعنى : يارىدهنده بر دشمنى اوليا خذاى - عزّ و جلّ .
و گفتهاند : بر معصيت پروردگار خوذ . « 4 »
و گفتهاند : « على ربّه » كه با وي ميكنند آنچه ميخواهند ، از شكستن و بسوهان سوذن ، و بر آن زرگرى و از آن شكلى ساختن غير شكل اول . « 5 » و اين مأخوذ است از بعير و ظهير . « 6 »
و ناقة ظهيرة ؛ يعنى : اشترى قويست . « 7 »
و گفتهاند : « ظهيرا » بوي قوت يابد بزعم شما . و به اين وجه ، « على » بمعنى « با » بوذ . « 8 »
و گفتهاند : « على اللّه ظهيرا باطلا » ؛ يعنى : ياورى باطل بر خذاى - تعالى . « 9 » و اين معنى اخذ كرده است از :
هامش
( 1 ) - طبرى 19 / 16 ، تبيان 7 / 499 ، مجمع 7 / 175 ، كشاف 3 / 287 .
( 2 ) - اصل نسخه : اوليا ربه .
( 3 ) - لسان العرب : « ظهر » - قول ابن عرفة .
( 4 ) - كشف الاسرار 7 / 51 : « معينا للشيطان على ربه بالمعاصى » .
( 5 ) - لسان العرب : « ظهر » .
( 6 ) - در اصل نسخه چنين است . و شايد « بعير ظهير » صحيح باشد .
( 7 ) - لسان العرب : « ظهر » .
( 8 ) - همان مدرك .
( 9 ) - همان مدرك .