و گفتهاند : توبت كنندگانند . « 1 »
مجاهد گويذ : « اوّاب » ، كسى بوذ كه در سرّ گناه كنذ ، و هم بسرّ توبت كند . « 2 »
مصنف كتاب گويذ : اين ابحاث و اقوال ، مناسب آيت نيست . آيت ، تقرير نيكوكارى مىكند با مادر و پدر . « اواب » ، بايذ كه مناسب آيت بوذ و از آن قبيل باشذ . « اوّاب » ، كسى بوذ كه [ به ] ماذر و پذر بذي كند ، بعد از آن نادم شوذ و توبت كند ، و از ايشان عذر خواهذ تا ايشان راضى شوند . « 3 »
وَ آتِ ذَا الْقُرْبى حَقَّهُ :
واو عطف است . و ضرورت آنست كه خصم اقرار كند كه اين خطاب با رسول است ، و امت با وي درين حكم اشتراك دارند . همچنين در
« وَ قَضى رَبُّكَ »
تا آخر آيت ، رسول - صلى الله عليه و آله - با امت اشتراك دارذ . قوله :
وَ آتِ ذَا الْقُرْبى حَقَّهُ ؛
يعنى : اى محمد ! هركه در نسب به تو نزديكست ، حقى در مال تو دارذ ، حق وي بوى ده .
سدى گويذ :
« ذَا الْقُرْبى »
؛ يعنى : حق آنك از رسول بوذ در نسب . « 4 » و اين مذهب آل محمد است .
و على ابن الحسين زين العابدين را - عليهما السلام - [ 89 - پ ] از ذا القربى سئوال كردند . فرموذ كه :
هامش
( 1 ) - طبرى 15 / 49 ، تبيان 6 / 468 ، مجمع 6 / 410 ، كشاف 2 / 660 - 661 ، ابن كثير 2 / 694 .
( 2 ) - طبرى 15 / 49
( 3 ) - بيضاوى نيز اين قول را برگزيده است 1 / 582 .
( 4 ) - طبرى 15 / 50 ، مجمع 6 / 411 .