فاطمه است و فرزندان او - عليهم السلام . چون اين آيت منزل شذ ، رسول - صلى الله عليه و آله - فدك و عوالي فدك بفاطمه داذ ، و سه سال « 1 » در حيوة رسول - صلى الله عليه و آله - نواب فاطمه - عليها السلام - در آن تصرف كردند . بعد از رسول - صلى الله عليه و آله - ابو بكر از وي منع كرد ، و آن قصّه معروف و مشهور است . « 2 » قوله :
وَ الْمِسْكِينَ وَ ابْنَ السَّبِيلِ :
و حق درويشان و ابناء السبيل ؛ يعنى : غازيان بده .
و مراد ، نصيب ايشان است از زكات و غيره .
وَ لا تُبَذِّرْ تَبْذِيراً ؛
يعنى : حقوق اموال به كسى ده ، كه در معصيت حق - تعالى - صرف نكند . « 3 »
إِنَّ الْمُبَذِّرِينَ كانُوا إِخْوانَ الشَّياطِينِ :
بدرستى كه ايشان كه مال در معصيت صرف ميكنند ، برادران شياطيناند ، زيرا كه مقاصد ايشان شياطين است .
زجاج گويذ : « مبذر » آنست كه مال در تسويل شيطان صرف كند . « 4 »
و گفتهاند : قرين شيطان در دوزخ بوذ . « 5 » و قرينان را « اخوان » گويند . « 6 »
هامش
( 1 ) - عبارت « سه سال » در تبيان نيست .
( 2 ) - تبيان 6 / 468 - 469 ، ابو الفتوح رازى 3 / 350 .
( 3 ) - طبرى 15 / 51 ، و به عبارتى مشابه در تبيان 6 / 469 و مجمع البيان 6 / 411
( 4 ) - زاهد درواجكى ، نسخه خطّى 218 ملك ، برگ 303 پ .
( 5 ) - تبيان 6 / 469 ، مجمع 6 / 411
( 6 ) - كشف الاسرار 5 / 545