أَوْ كَسَبَتْ فِي إِيمانِها خَيْراً ؛
« 1 »
يعنى : اگر پيش از طلوع آفتاب از مغرب ايمان آورد ، و قدرت بر عمل نيافت ، ايمانش صحيح بوذ .
سوال : پس عمل ، نه شرط صحت ايمان بوذ ؟
جواب : آنجا ضرورتى هست . و آن آنست كه ، اجل مانع شذ ؛ و او را بر عمل صالح قدرت نماند .
« أَوْ كَسَبَتْ فِي إِيمانِها خَيْراً » ؛
يعنى : ايمان آورد قبل ظهور الآيات ، و عمل صالح كسب كرد ، ايمان او را نافع بوذ . اما اگر قبل ظهور الآيات ، ايمان آورد و عمل صالح نكرد و در اجل تأخير افتاذ ، ايمان ، او را نافع نبوذ . زيرا كه عمل از شرط ايمان است ، بخلاف ايشان كه عمل نه شرط صحت ايمان مىنهند . « 2 »
و آيات بسيار در قران ، دليل است برآنك عمل صالح شرط صحت ايمانست . اگر عمل شرط صحت ايمان نمىنهيم ، رد آيات قران كرده باشيم ؛ مثل :
« إِنَّ الَّذِينَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ » .
« 3 »
هامش
( 1 ) - در اصل نسخه پس از اين فقره آمده است :لَمْ تَكُنْ آمَنَتْ مِنْ قَبْلُ( 2 ) - مجمع البيان 4 / 388 . اين گروه ، مرجئه نام دارند . به عقيدهء اين گروه ، با ايمان ، معصيت ضرر ندهد ، چنان كه با كفر ، طاعت . ( منتهى الارب ) .
اينان ، ايمان را قول بلاعمل مىدانند و قول - كلمهء شهادت - را مقدم بر عمل مىشمارند . و معتقدند كه ترك عمل را ايمانش نجات مىبخشد ( متن اللغة ) . در روايات ائمهء اطهار - عليهم السلام - بيانات استدلالى زيادى بر ردّ اين نظريه وارد شده است .
( 3 ) - در آيات زيادى از قرآن ، از جمله : بقره / 277 ، نساء / 57 و 122 .