هذه الآية [ 82 ] تفصيل الآية الّتى قبلها فيمن يؤمن باللّه و اليوم الآخر ففضّل في هذه الآية * بيشوايان بيشينان هم از مهاجران كه هجروا في اللّه الاخوان و الاوطان * و الانصار و از انصار و الّذين اتّبعوهم باحسان و ايشان كه بر بى ايشان ايستاذند بنيكوئى و تابعين را نام ازين آيت كرفتهاند و تفسير اين احسان ايذر آنجا است كه كفت و الّذين جاءوا من بعدهم الآية آن احسان ترحّم است بر سلف و بازايستاذن بر ذكر سابق نيكو ايشان و زبان و دل فرو كرفتن از انديشهء بذ در ايشان و سابقان مهاجران آن مهاجرة الاولىاند كه بيش از فتح مسلمان شذند و سابقان انصار ايشان اندكى در بيعة عقبه حاضر بوذند كى بميزوانى بمصطفى آمذند بمكّه كى ويرا بمدينه خواندند هفتاد تن بوذند و جيزى و خطيب ايشان اسعد بن زراره كرّم اللّه وجوههم * و در قراءة يعقوب كه خواند و الانصار برفع الرّاء معنى آنست كه سبق فرا مهاجرين داذ و انصار ياذ كرد بيك نام و سابقان ايشان جذا كرد رضى اللّه عنهم خشنود شد اللّه از ايشان و بسندكار ايشان را و خشنوذ شدند ايشان ازو و بسند كار او را * رضوا به ربّا فرضى بهم عبادا * و اعدّ لهم جنّات و ساخت ايشانرا بهشتهاء زير درختان آن جويهاء روان جاويذان در آن آنست بيروزى بزركوار *
[ سوره التوبة ( 9 ) : آيه 101 ]
وَ مِمَّنْ حَوْلَكُمْ مِنَ الْأَعْرابِ مُنافِقُونَ وَ مِنْ أَهْلِ الْمَدِينَةِ مَرَدُوا عَلَى النِّفاقِ لا تَعْلَمُهُمْ نَحْنُ نَعْلَمُهُمْ سَنُعَذِّبُهُمْ مَرَّتَيْنِ ثُمَّ يُرَدُّونَ إِلى عَذابٍ عَظِيمٍ ( 101 )
درين تقديم و تاخير است
وَ مِمَّنْ حَوْلَكُمْ مِنَ الْأَعْرابِ
وَ مِنْ أَهْلِ الْمَدِينَةِ
مُنافِقُونَ
* الاعراب ههنا اعراب البوادى فزارة و غطفان و ممّن يليهم و اهل المدينة اهل الحضر [ 83 ] اكثرهم اهل التّورية مردوا على النّفاق نعت للفريقين معناه مرنوا على النّفاق * و از ايشان كه كرد بر كرد شمااند و شهر شما در باديها منافقاناند و از اهل شهر شما هم * مردوا « 1 » على النّفاق شوخ شدهاند و خوسته بر دو روى و دو زبانى هست ازيشان كه تو نشناسى از بهر آن من كه در
هامش
( 1 ) . حاشيه : خو كردند و استاذ شذند و قيل رسته شذند و قيل تمرّد كردند و ستيزه كردند * المرود عادت كردن