كر و جارى و باران ، احتياج به تعدد و فشار ندارد و به مجرد فرو بردن در آب پاك مىشود .
آب كر يا جارى و باران به واسطه زيادى عدد و نيروى زياد فرمانهاى ازتى ، به مجرد رسيدن به محل نجس در حمله اول لشكر دشمن شكست خورده « يعنى لشكر باقى مانده ميكروبها و مواد آلى نجاسات كه در محل به طور ناديدنى موجود است » را نابود مىنمايند و به قوه جذب خود تمام آثار سوء نجاست را به خود جذب و ميكروبهاى موجود در محل را به هم كوبيده ، و بدون جنگ و ستيز ، آنها را مجبور به گريز مىنمايد .
در پاك كردن چيزهايى كه به ادرار نجس شدهاند ، به واسطه آب قليل ، تعدد شستن در آن شرط شده است . همچنين در پاك كردن محل ادرار ، تعدد لازم است . اما در پاك كردن مدفوع تعدد لازم نيست و فلسفه اين حكم با مراجعه به فرمول نجاسات ظاهر مىگردد .
مواد ازت در نجاسات ، منشاء فساد و ضررها است و اين مواد ازت در ادرار شش برابر مدفوع است و همچنين در نجاسات ديگر پس از بر طرف شدن عين ، مواد ازت باقى مانده در محل ، چندان زياد نيست . از اين رو قانون گذار مقدس اسلام در تطهير محل نجاسات غير ادرار يك مرتبه آب ريختن را كافى دانسته ؛ چون آثار سوء نجاست جذب آب شده و ميكروبهاى آن اسير فرمانهاى ازتى مىشوند .
اما در پاك كردن چيزهايى كه به واسطه ادرار ، نجس شدهاند ، چون مواد ازتى و ميكروبهاى آن زياد و قوى هستند ( چنانچه در فرمول بول گفته شد ) از اين رو در دفعه اول ميكروبها ضعيف مىشوند و شكست مىخورند و ليكن نابود نمىشوند ، اما در دفعه دوم يك مرتبه نابود مىشوند .
در فرمول ادرار اطفال به اثبات رسيده كه مواد ازت ادرار طفل ، بسيار كم و ناچيز است . ( چنانچه در كشيدن آب چاه گفتيم ) و آن يك چهلم ادرار مرد بلكه كمتر است . لذا در آن جا قانون گذار اسلام 40 / 39 حكم ادرار طفل را تخفيف داده است .
حكمت ها و اسرار علمى احكام بهداشتى اسلام (فارسى) — صفحة 115
مساهمون: شيخ احمد اهتمام (ملا احمد)
ص١١٥