امّا اگر عبادت براى نشان دادن به مردم باشد و يا منتظر باشد كه از او تعريف كنند ، بدون اختلاف باطل است ، بلكه چنين عملى اگر چه به صورت ، عبادت است ، ولى آن را از گناهان بزرگ شمردهاند .
امّا پيرايههاى ديگر كه غير ريا باشد مثل « عتق رقبه » كه براى رضاى خدا و ضمناً خلاصى از نفقهى او باشد ، يا وضو براى خدا و در ضمن براى خنك شدن باشد ، يا روزه براى رضاى خدا و همچنين براى پرهيز از طعام باشد ، در مباحث فقهى بيان كردهام كه اين نوع قصدها اگر غرض اصلى باشد ، و قربت به عنوان يك امر تبعى و جانبى باشد باطل كنندهى عمل است و اگر برعكس باشد ، عمل صحيح است . و فتواى فقها هم بر همين محور دور مىزند .
هر عبادتى كه از ريا دور تر باشد ، محبوبتر و بيشتر مورد قبول درگاه حقّ واقع خواهد شد . از اين رو در اخبار وارد شده كه صدقهى پنهانى افضل است از آشكار ، زيرا در صدقهى پنهانى ريا و نمايش نيست .
ذكر پنهانى نيز افضل است از آشكار ، و دعاى پنهانى ، افضل است از دعاى آشكار ، و نمازهاى نافله را در خانه و پنهانى خواندن ، افضل است از مساجد ، معلوم است كه وجه اشتراك و علة العلل موارد مذكور فقط دورى از ريا و ممحض بودن براى خدا است .
از علىآموز اخلاص عمل * شير حق را دان منزّه از دغل
شير حقم من نيم شير هوا * فعل من بر دين من باشد گواه
ما همه شيران ولى شير علم * حملهمان از باد باشد دم بدم