سُبْحانَ اللَّهِ عَمَّا يُشْرِكُونَ »
« 1 »
« وَ لَهُ الْكِبْرِياءُ فِي السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ وَ هُوَ الْعَزِيزُ الْحَكِيمُ »
« 2 »
و اگر غير او احدى را سزاى تكبر بود ، پيامبران و اولياء خدا به خاطر ارتباطشان با مبدأ فيض ، رخصت آن را مىيافتند و اجازه كبر ورزيدن مىداشتند .
« فَلَوْ رَخَّصَ اللَّهُ فِى الْكِبْرِ لِاحَدٍ مِنْ عِبادِهِ لَرَخَّصَ فيهِ لِخاصَّةِ انْبِيائِهِ وَ اوْلِيائِهِ وَ لكِنَّهُ سُبْحانَهُ كَرَّهَ الَيْهِمُ الْتَّكابُرَ وَ رَضِىَ لَهُمُ التَّواضُعَ » « 3 »
علاج كبر
اولين قدم در معالجهء كبر خودشناسى است ، آنكه خود را بشناسد و نقائص بىحصر خود را ببيند هرگز حاضر نمىشود خويشتن را با غير قياس كند .
نردبان اين جهان ما و منى است * عاقبت اين نردبان بشكستنى است
هر كه بالاتر رود ابلهتر است * كاستخوان او بدتر خواهد شكست « 4 »
انسانها با اينكه زندگى اجتماعى در هم آميختهاى دارند ، امّا هرگز نخواهند توانست به ذات يكديگر پى برند .
خداى سبحان به مقتضاى حكمتش چنان پردهء عفافى بر بشر پوشانده است كه
هامش
( 1 ) - ( حشر - 23 ) او خدائى است كه معبودى جز او نيست ، حاكم و مالك اصلى اوست ، از هر عيبى منزه است ، به كسى ستم نمىكند ، امنيت مىبخشد ، مراقب همه چيز است ، قدرتمند است . هر امرى را اصلاح مىكند و برتر از همه است . و منزه است از آنچه براى او شريك قرار دهند .
( 2 ) - ( جاثيه - 37 ) و براى اوست كبريائى و عظمت در آسمانها و زمين و اوست عزيز و حكيم .
( 3 ) - اگر خداند اجازهء تكبر به كسى مىداد ، حتماً ابتداء به پيامبران و اولياء خود مىداد ، اما خدا تكبر و خود بزرگ بينى را براى همهء آنها منفور شمرده و تواضع و فروتنى را براى آنها پسنديده است . ( نهج البلاغه - خطبه 234 به ترتيب فيض و 192 به ترتيب صبحى ) .
( 4 ) - بيت دوم چنين نيز گفته شده است :لا جرم هر كه بالاتر نشست * استخوانش سختتر خواهد شكست