كبر در مقابل اولياء
تكبر در مقابل اوصياء انبياء و اوصياء نبىّ خاتم و نيز دانشمندان دين نيز قبيح است .
قال رسول اللَّه صلى الله عليه و آله :
« الا لاتُكَذِّبُوا عالِماً وَ لاتَرُدُّوا عَلَيْهِ وَ لا تُبْغِضُوهُ ، وَ احِبُّوهُ ، فَانَّ حُبَّهُم اخْلاصٌ وَ بُغْضَهُمْ نِفاقٌ ، الا وَ مَنْ اهانَ عالِماً فَقَدْ اهانَنى وَ مَنْ اهانَنى فَقَدْ اهانَ اللَّهَ ، وَ مَنْ اهانَ اللَّهَ فَمَصيرُهُ الَى النَّارِ ، الا وَ مَنْ اكْرَمَ عالِماً فَقَدْ اكْرَمَنى وَ مَنْ اكْرَمَنى فَقَدْ اكْرَمَ اللَّهَ وَ مَنْ اكْرَمَ اللَّهَ فَمَصيرُهُ الَى الْجَنَّةِ » « 1 »
وقتى پيامبر خدا صلى الله عليه و آله بىحرمتى به مقام دانشمند دينى را چنين تبيين كند ، در حقّ كسانى كه به اولاد مكّرمش ستم روا داشتند ، حقوقشان را تصاحب كردند و به شمشير كشتند و يا با زهر مسموم كردند ، چه خواهد فرمود ! ! !
كبر در مقابل عموم مردم
عمدهء بحث كبر در مباحث اخلاقى همين بخش است ، زيرا كبر در مقابل خدا و پيامبران و اولياء ، متكبر را رأساً از دايرهء دين خارج مىكند در حالى كه مباحث اخلاق در ضمن سلسلهء ابحاث دينى ، و بعد از عقايد مطرح مىشود . البته هر چند برخى خُلقيات رذيله در عقايد نيز تأثير منفى ايجاد مىكنند ولى به هرحال زدودن خُلق رذيل و متصف شدن به اخلاق حسن ، فرع وجود عقيدهء سالم است .
بى ترديد ، انسانى كه همهء او ضعف و نقص است و مهمترين سرمايهاش عمر و
هامش
( 1 ) - آگاه باشيد كه عالمى را تكذيب نكنيد ، سخنش را رد نكنيد ، كينهء او بدل راه ندهيد ، و او را دوست داشته باشيد . همانا دوستى آنها اخلاص ، و كينهء آنها نفاق است . بدانيد هركس عالمى را اهانت كند مرا توهين نموده و آنكه مرا اهانت كند به خدا اهانت نموده است و آنكه به خدا اهانت كند جايگاهش آتش است . بدانيد هركس عالمى را بزرگ شمارد ، مرا بزرگ شمرده و آنكه مرا بزرگ شمارد خدا را تكريم كرده و آنكه خدا را تكريم كند جايگاهش بهشت است . ( جامع الاخبار - صفحه 38 ) .