آن هم محدود و در اختيار او نيست ، خود برتر بينى او ، تنها عيبى بر ديگر عيوش مىافزايد .
عيب است عظيم بركشيدن خود را * وز جملهء خلق برگزيدن خود را
از مردمك ديده ببايد آموخت * ديدن همه كس را و نديدن خود را
و آيا براستى آدمى را سزاست كه به همنوع خود فخر بورزد و خويش را برتر بيند ؟
قال على عليه السلام :
« عَجِبْتُ لِابْنِ آدَمَ اوَّلُهُ نُطْفَةٌ وَ آخِرُهُ جيفَةٌ وَ هُوَ قائِمٌ بينَهُما وِعاءً لِلْغائِطِ ثُمَّ يَتَكَبَّرُ » « 1 »
قال الباقر عليه السلام :
« عَجَبَا لِلْمُخْتالِ الفَخُورِ وَ انَّما خُلِقَ مِنْ نُطْفَةٍ ثِمَّ يَعُودُ جيفَةً وَ هُوَ فيما بَيْنَ ذلِكَ لايَدْرى ما يُصْنَعُ بِهِ » « 2 »
امام صادق عليه السلام : مىفرمايد : از امام باقر عليه السلام : پرسيدم : غائط چيست ؟ فرمودند :
« تصْغيرٌ لِابْنِ آدَمَ لِكَىْ لايَتَكَبَّرَ وَ هُوَ يَحْمِلُ غائِطَهُ مَعَهُ » « 3 »
ما چهايم اندر جهان پيچ پيچ * چون الف از خود چه دارد هيچ هيچ
كسى را كبر سزد ، كه خير محض بوده و از هرگونه نقص و ايرادى برىء باشد و هر نوع حاجتى و نيازى در او محال شمرده شود و عالم به احوال خلايق بوده و قادر بر انجام هر امرى باشد .
« هُوَ اللَّهُ الَّذِي لا إِلهَ إِلَّا هُوَ الْمَلِكُ الْقُدُّوسُ السَّلامُ الْمُؤْمِنُ الْمُهَيْمِنُ الْعَزِيزُ الْجَبَّارُ الْمُتَكَبِّرُ
هامش
( 1 ) - تعجب دارم از بنىآدم كه آغازش نطفه و پايانش مردار بدبوئى است و او بين آن دو گند ايستاده و ظرف مدفوع گشته و با اين وصف تكبر مىورزد . ( بحار الانوار - جلد 73 - صفحه 234 ) .
( 2 ) - عجب است از متكبرى كه به خود مىبالد در صورتى كه از نطفهاى آفريده شده سپس مردارى گنديده مىشود و در اين ميانه نمىداند با او چه خواهد شد . ( بحار الانوار - جلد 73 - صفحه 229 ) .
( 3 ) - كوچك شمردن بنىآدم است ، تا اينكه كبر نورزد در حالى كه با خود غائط حمل مىكند . ( بحار الانوار - جلد 80 - صفحه 163 ) .