كبر در طاعت و عبادت
متكبر گاهى خدا را به عنوان خالق مىشناسد ولى حاضر نمىشود در مقابل حقّ خضوع و خشوع كند و سر تسليم فرود آورد . چنين متكبرى كه از عبادت ولىّ نعمت خود استنكاف ورزد آيا نمىداند در قيامت در پيشگاه او حاضر مىشود ؟
« . . . وَ مَنْ يَسْتَنْكِفْ عَنْ عِبادَتِهِ وَ يَسْتَكْبِرْ فَسَيَحْشُرُهُمْ إِلَيْهِ جَمِيعاً »
« 1 »
مثال اكمل چنين متكبرى ابليس است ، او به خلقت اوليهء خود از آتش ، مباهات كرد و آدم خاكى را ناچيز شمرد و حاضر به سجده در برابر او نگشت .
« قالَ ما مَنَعَكَ أَلَّا تَسْجُدَ إِذْ أَمَرْتُكَ قالَ أَنَا خَيْرٌ مِنْهُ خَلَقْتَنِي مِنْ نارٍ وَ خَلَقْتَهُ مِنْ طِينٍ ، قالَ فَاهْبِطْ مِنْها فَما يَكُونُ لَكَ أَنْ تَتَكَبَّرَ فِيها فَاخْرُجْ إِنَّكَ مِنَ الصَّاغِرِينَ »
« 2 »
پس عامل اصلى ضلالت شيطان ، كبر او بود .
قال رسول اللَّه صلى الله عليه و آله :
« ايَّاكَ وَ الْكِبْرَ فَانَّ ابْليسَ حَمَلَهُ الْكِبْرُ عَلى انْ لا يَسْجُدَ لِآدَمَ » « 3 »
كسانى كه راز و نياز را بدرگاه خدا ترك گويند و از دعا كه نوعى اظهار بندگى و عجز بدرگاه خداوند است اعراض كنند ، مصداق همين قسم از متكبرين مىباشند .
« وَ قالَ رَبُّكُمُ ادْعُونِي أَسْتَجِبْ لَكُمْ إِنَّ الَّذِينَ يَسْتَكْبِرُونَ عَنْ عِبادَتِي سَيَدْخُلُونَ جَهَنَّمَ داخِرِينَ »
« 4 »
هامش
( 1 ) - ( نساء - 172 ) و آنها كه از عبوديت و بندگى او روى برتافته و تكبر كنند به زودى در قيامت همهء آنها را نزد خود جمع خواهد كرد .
( 2 ) - ( اعراف - 12 و 13 ) خداوند به شيطان فرمود : آنگاه كه به تو فرمان داديم چه مانع سجده تو شد ؟ گفت : من از او بهترم ، مرا از آتش و او را از گل آفريدى ، خدا فرمود : از آن مرتبه فرود آى . تو حقّ تكبر در آن مقام را ندارى ، بيرون رو كه تو پست و كوچكى .
( 3 ) - از كبر پرهيز كن ، چرا كه كبر باعث شد ابليس بر آدم سجده نكند . ( كنز العمال - 7734 ) .
( 4 ) - ( مؤمن - 60 ) پروردگار شما گفته است : مرا بخوانيد تا دعاى شما را بپذيرم ، كسانى كه از عبادت من تكبر ورزند ، به زودى با ذلّت وارد جهنّم مىشوند .