چون گدائى چيز ديگر نيست جز خواهندگى * هر كه خواهد گر سليمان است و گر قارون گداست
تكدّى
دست دراز نمودن به هر شكل به شدّت مورد نكوهش آيات و روايات قرار گرفته است . اين حالت علاوه بر ذلّت نفس انسانى ، چهرهاى نامطلوب در اجتماع دارد .
متأسفانه امروزه سؤال و تكدّى بهشكل يك حرفه و شغل مطرح است و كانونهائى براى تعليم متكّديان در جهان بناء شده است ، و افراد سست و بىاراده ، به درآمدهاى كلان و بىزحمت آن مسرور شده و پليدترين نيرنگها را براى رسيدن به مقاصد شوم پىريزى مىكنند .
بديهى است تبعات روانى ، عاطفى ، اقتصادى ، اجتماعى و از همه بدتر گناهانى كه در پس پردهء اين جريانات مىگذرد ، قابل اغماض نيست .
اسلام به شدّت در مقابل اين معضل ايستادگى كرده است و در ضمن آيات و اخبار زيادى به مذمت شديد آن مىپردازد .
قال رسولاللَّه صلى الله عليه و آله :
« مَنْ هَداهُ اللَّهُ لِلْاسْلامِ وَ عَلَّمَهُ الْقُرآنَ ثُمَّ سَأَلَ النَّاسَ كُتِبَ بَيْنَ عَيْنَيْهِ فَقيرٌ الى يَوْمِ القِيمَةِ » « 1 »
قال على عليه السلام :
« الْمَسئَلَةُ طَوْقُ الْمَذَلَّةِ تَسْلُبُ الْعَزيزَ عِزَّهُ وَ الْحَسيبَ حَسَبَهُ » « 2 »
قال الصادق عليه السلام :
« شيعَتُنا مَنْ لايَسْئَلُ النَّاسَ وَ لَوْ ماتَ جُوعاً » « 3 »
هامش
( 1 ) - كسى كه خداوند او را با اسلام هدايت كرده باشد و به او قرآن تعليم فرموده است و با اينحال از مردم خواهش داشته باشد ، بين دو چشمانش نوشته شده است ، تا روز قيامت فقير باشد . ( تنبيه الخواطر - صفحه 7 ) .
( 2 ) - سؤال چون طوق ذلّت بر گردن است ، عزّت عزيز و احترام محترم را سلب مىكند . ( غرر الحكم ) .
( 3 ) - شيعهء ما كسى است كه از احدى سؤال نكند ولو از گرسنگى بميرد . ( وسايل الشيه - جلد 6 - صفحه 309 ) .