« . . . . . . . . . . . . . . . وَ الْغَيْبَةُ لاتُغْفَرُ حَتّى يَغْفِرَها صاحُبُها » « 1 »
كفارهء ديگر غيبت استغفار و انابه به درگاه حىّ لايزال است .
قال رسول اللَّه صلى الله عليه و آله :
« اذَا اغْتابَ احَدُكُمْ اخاهُ فَلْيَسْتَغْفِرِ اللَّهَ فَانَّها كَفَّارَةٌ لَهُ » « 2 »
برخى علماء اخلاق در جمع اين دو كفاره گفتهاند : اگر غيبت به گوش غيبت شده رسيده است ، بايد از وى حلاليت طلبيد و از او عذرخواهى نمود و سپس استغفار كرد . ولى اگر چنين نيست ، استغفار كافى است چه اينكه استحلال خود ذكر گناه براى كسى مىباشد كه آن رانشنيده است و آن نوعى اشاعهء معصيت است علاوه اينكه تبعات فاسد ديگرى مىتواند داشته باشد .
غيبت در برزخ و قيامت
روايت ذيل عذاب غيبت كننده را در برزخ معين مىنمايد .
قال رسولاللَّه صلى الله عليه و آله :
« لَمَّا عُرِجَ بى مَرَرْتُ بِقَوْمٍ لَهُمْ اظْفارٌ مِنْ نُحاسٍ يِخْمِشُونَ وُجُوهَهُمْ وَ صُدُورَهُمْ ، فَقُلْتُ : مَنْ هؤُلاءِ يا جَبْريلُ ؟ قال : هؤلاءِ الَّذينَ يَأْكُلُونَ لَحُومَ النَّاسِ وَ يَقَعُونَ فى اعْراضِهِمْ » « 3 »
اين روايت حالت غيبت كننده و غيبت شده را هنگام رؤيت نامهء عمل خود بيان مىدارد كه چگونه غيبت ، حسنات را از اعمال غيبت كننده به اعمال غيبت شده
هامش
( 1 ) - غيبت بخشوده نمىشود مگر اينكه غيبت شده از آن بگذرد . ( وسايل الشيعه - جلد 8 - صفحه 598 ) .
( 2 ) - وقتى يكى از شما برادرش را غيبت نمود ، بهسوى خداى استغفار كند كه آن كفارهء گناهش مىباشد . ( كنز العمال - 8037 ) .
( 3 ) - وقتى مرا به معراج بردند از گروهى گذشتم كه ناخنهائى از مس داشتند و صورت خود را مىخراشيدند ، گفتم : اى جبرائيل اينها چه كسانى هستند ؟ گفت اينان گوشت مردم مىخورند و آبروى آنان را مىبرند . ( الترغيب - جلد 3 - صفحه 510 ) .