ارادهء خويش برمىگزيند .
اگر راه طاعت را برگزيند ، بهسوى سعادت قدم برمىدارد و اگر راه عصيان را پيشه كند ، نتيجهء اعمال او شقاوت است و لذا مطلق گناه را مىتوان سبب شقاء دانست .
حضرت امير عليه السلام به « مالك اشتر » مىفرمايد :
« هذا ما امَرَ بِه عَبْدُاللَّهِ عَلِىٌّ اميرُ الْمُؤمنينَ مالِكَ بْنَ الْحارِثِ الْاشْتَرَ فى عَهْدِه الَيْهِ حينَ وَلَّاهُ مِصْرَ ، . . . امَرَهُ بِتَقْوَى اللَّهِ وَايثارِ طاعَتِه ، وَاتِّباعِ ما امَرَ بِه فى كِتابِه مِنْ فَرائِضِه وَسُنَنِه ، الَّتى لا يَسْعَدُ احَدٌ الَّا بِاتِّباعِها ، وَلا يَشْقى الَّا مَعَ جُحُودِها وَاضاعَتِها » « 1 »
حضرت امام حسين عليه السلام در دعاى عرفه مىفرمايند :
« اللَّهُمَّ اجْعَلْنى اخْشاكَ كَانّى اراكَ وَاسْعِدْنى بِتَقْواكَ وَلا تُشْقِنى بِمَعْصِيَتِكَ » « 2 »
با اينكه هر گناهى در ايجاد شقاوت مؤثر است ؛ امّا سرمد همهء معاصى در اين رابطه عشق به دنياست .
قال على عليه السلام :
« ايَّاكَ وَالْوَلَهَ بِالدُّنْيا فَانَّها تُورِثُكَ الشَّقاءَ وَالْبَلاءَ وَتَحْدُوكَ عَلَى بَيْعِ الْبَقاءِ بِالْفَناءِ » « 3 »
البته برخى چيزها مىتوانند مايههاى اصلى شقاوت را براى آدمى ايجاد كنند ،
هامش
( 1 ) - اين فرمانى است كه بندهء خدا على اميرالمؤمنين به مالك بن حارث اشتر در پيمانش به او صادر فرموده زمانى كه او را والى مصر قرار داد . او را دستور داد به تقواى الهى و ايثار و فداكارى در راه طاعت او و تبعيت از هر آنچه كه در قرآن به آن امر شده از واجبات و سنتهائى كه بدون تبعيت از آن ، كسى سعادتمند نمىشود و بدون انكار آن كسى شقاوتمند نمىگردد . ( نهج البلاغه - نامه 53 ) .
( 2 ) - خدايا چنان ترسان قرارم ده كه گوئى تو را مىبينم و به پرهيز از معاصى مرا سعادتمند گردان و به ارتكاب گناهان شقاوتمندم نفرما . ( بحارالانوار - جلد 98 - صفحه 218 ) .
( 3 ) - بر تو باد دورى از علاقه و شيفتگى به دنيا كه تو را به شقاوت مىافكند ، و به فروش آخرت به دنيا سوق مىدهد . ( غررالحكم ) .