« سماعة بن مهران » مىگويد : از امام صادق عليه السلام در مورد استدراج پرسيدم . آن حضرت فرمود :
« هُوَ الْعَبْدُ يُذْنِبُ الذَّنْبَ فَتُجَدَّدُ لَهُ النِّعْمَةُ مَعَهُ تُلْهيهِ تِلْكَ النِّعْمَةَ عَنِ الْاسْتِغْفارِ ( مِنْ ) عَنْ ذلِكَالذَّنْبِ » « 1 »
به هرحال استدراج موجب زوال ايمنى انسان در قيامت و در نتيجه هلاكت او است و همين دو در كلام حضرت امير عليه السلام آمده است .
« مَنْ امِنَ مَكْرَ اللَّهِ بَطَلَ امانُهُ ، مَنْ امِنَ مَكْرَ اللَّهِ هَلَكَ » « 2 »
آياتى كه در آغاز بحث گذشت ، ضمن اينكه به زوال ايمنى اشاره داشت كه چه بسا شب يا روز عذاب حقّ فرا رسد و ايمنى خاتمه يابد ، نيز اين نكته را مطرح كرد كه : تنها زيانكاران ، غافلانه معصيت ايمنى از مكر حقّ را بر خود هموار ساختهاند .
وظيفه علماء دين
علماء دين بايستى مردم را در حد ميانهء خوف و رجاء قرار دهند . نه با سخن و عمل خود آن كنند كه مردم متجرّى در معصيت گردند و لاابال در دين شوند ، و نه چنان گويند كه خلق از رحمت واسعهء خالق مأيوس و در چاه افتند . و انسانى كه چنين باشد ، فقيه واقعى است .
قال على عليه السلام :
« الا اخْبِرُكُمْ بِالْفَقيهِ حَقَّ الفَقيهِ ، مَنْ لَمْ يُرَخِّصِ النّاسَ فى مَعاصىِ اللَّهِ وَ لَمْ
هامش
( 1 ) - بندهاى است گنهكار كه در پى گناهش ، مشمول نعمت پروردگار مىشود ، آن نعمت وى را مغرور ساخته و از استغفار از گناه غافلش مىسازد . ( تفسير نور الثقلين - جلد 2 - صفحه 106 ) .
( 2 ) - كسى كه از مكر خدا در امان باشد ، ايمنى وى باطل مىشود . كسى كه از مكر خدا در امان باشد ، هلاك مىگردد . ( غرر الحكم ) .