تمام بخوانم ؟ سعيد پاسخ داد : نه . سائل پرسيد : توان روزه گرفتن دارم ؟ سعيد گفت :
رسول خدا توانش از تو بيشتر بود . وى در سفر نماز را شكسته مىخواند و افطار مىنمود . « 1 »
8 - محمد بن ابى بكر نيز روزهى در سفر را منع مىنمود و به روزهدار مىگفت :
افطر افطر . « 2 »
مجموع اين روايات و آثار ، از چند نظر قابل توجه است :
اول آنكه : با آيهى شريفه هماهنگ مىباشند ؛ و همين باعث ترجيح اين روايات بر روايات گذشته مىشود .
دوم آنكه : در برخى از اين روايات ، امكان توجيه به روزهى غير ماه رمضان نيست ؛ چون منع از روزهى نذرى و يا غير آن صحيح نيست .
سوم آنكه : در برخى از روايات ، روزه گرفتن در سفر ، نافرمانى شمرده شده است ؛ و اين صراحت در جايز نبودن است .
اشكال ديگر
برخى از اين روايات ، مانند : ليس من البر الصيام فى السفر و يا الصيام فى السفر كالاافطار فى الحضر ، چنين برداشت كردهاند كه حرام بودن روزه در سفر ، به خاطر سختى آن است ؛ يعنى آنچه مانع روزه گرفتن در سفر است ، ناتوانى است . پس اگر در سفر سختى نبود ، روزه جايز است .
اين اشكال وارد نيست ؛ زيرا پيامبر در بيان خود ، نگاهى به سختى ندارد و در پرسش سؤالكننده و نيز در پاسخ پيامبر ، اثرى از دشوارى ديده نمىشود . واژههاى روايات ، چون حصر با « ليس » ، « ال » در الصيام و اطلاق « سفر » نيز از هرگونه تعقيدى
هامش
( 1 ) - المحلى ، ج 6 ، ص 258 .
( 2 ) - ر . ك : محلى بن حزم ، ج 6 ، ص 258 .