قبرى و ثنا يصلى اليه « 1 » ؛ صنعانى خبر را اين گونه نيز نقل كرده است : لا تجعل قبرى و ثنا و المنبرى عيدا « 2 » ؛ ابن ابى شيبه نيز خبر را چنين نقل كرده است : لا تجعل قبرى و ثنا يصلى له « 3 » ؛ فيض القدير نيز حديث را اين گونه نقل كرده است : لا تجعل قبرى و ثنا يعبد . « 4 » و . . .
گذشته از آنچه گفته شد ، نشانههاى تاريخى عديدهاى وجود دارد كه از آن نمىتوان گذشت . قبرهاى متعددى پيش از فتواى ابن تيميه وجود داشته كه وجود اين قبور نشانگر اين معناست كه كسى از اين روايات ، حرام بودن بنا را نفهميده است . مثلا اينكه پيامبر خدا بر قبر عثمان بن مظعون سنگى گذاشت تا شناخته شود ، « 5 » يا فاطمه دختر رسول اللّه ، قبر عمويش حمزه را مرمت كرد .
همچنين عمر در فتح بيت المقدس ، قبور پيامبرانى چون ابراهيم ، اسحاق ، يعقوب و يوسف كه همه بنا داشتند ، تخريب نكرد .
مستند ديگر فتواى ابن تيميه ، اجماع است .
عبد اللّه بن بليهد در سال 1344 در « مدينه » مىگويد :
اما البناء على القبور فهو ممنوع اجماعا لصحة الاحاديث الواردة فى منعه و لهذا افتى كثير من العلماء بوجوب هدمه مستندين على ذلك بحديث علىّ قال لابى الهياج . . . « 6 »
« اجماعا بناى بر قبر به خاطر روايات صحيحه در منع آن ، ممنوع است ؛ و به همين جهت ، بسيارى از علما ، فتوا به ويران كردن اين اماكن دادهاند ، دليل آنان ، حديث على به ابى الهياج است . »
هامش
( 1 ) - تمهيد ، ج 5 ، ص 45 ؛ كنز العمال ، ج 2 ، ص 210 ؛ المصنف صنعانى ، ج 1 ، ص 406 .
( 2 ) - المصنف صنعانى ، ج 8 ، ص 464 .
( 3 ) - المصنف ابن ابى شيبه ، ج 2 ، ص 269 ؛ ج 3 ، ص 226 .
( 4 ) - فيض القدير ، 4 ، ص 612 .
( 5 ) - عثمان بن مظعون ، نخستين كسى است كه در بقيع به خاك سپرده شده است .
( 6 ) - ر . ك : كشف الارتياب ، ص 359 .