منابع تاريخى ، نام تعدادى را به عنوان جمعكنندگان قرآن ثبت كرده است . از اين عده ، على بن ابى طالب ، ابى بن كعب ، ابو الدردا ، زيد بن ثابت ، سالم مولى حذيفه ، عبد اللّه بن مسعود ، عثمان بن عفان مشهورترند ، برخى از اينان ، قرآن مستقل داشتند .
وعدهى قرآن
قرآن كريم ، خود وعدهى الهى را بر پاسدارى از آن بيان نموده است .
إِنَّا نَحْنُ نَزَّلْنَا الذِّكْرَ وَ إِنَّا لَهُ لَحافِظُونَ
. « 1 »
« ما قرآن را نازل كرديم و ما بطور قطع نگهدار آنيم . »
روشن است حفظ قرآن از تحريف ، از برترين مصاديق حفظ است . همچنين در آيهى زير ، ورود باطل به قرآن كه از مصاديق تحريف است ، ناممكن دانسته شده است :
. . . وَ إِنَّهُ لَكِتابٌ عَزِيزٌ لا يَأْتِيهِ الْباطِلُ مِنْ بَيْنِ يَدَيْهِ وَ لا مِنْ خَلْفِهِ تَنْزِيلٌ مِنْ حَكِيمٍ حَمِيدٍ
. « 2 »
« . . . و اين كتابى است گرانبها كه هيچگونه باطلى نه در آينده و نه در گذشته ، به سراغ آن نمىآيد ؛ زيرا از سوى خداوند حكيم و شايسته ستايش نازل شده است . »
آيهى زير نيز ، نگرانى پيامبر از فراموش كردن آيات قرآن را يادآور شده و خدا ضمن رفع نگرانى وى ، اعلام مىكند كه حفظ قرآن بر عهدهى اوست .
لا تُحَرِّكْ بِهِ لِسانَكَ لِتَعْجَلَ بِهِ * إِنَّ عَلَيْنا جَمْعَهُ وَ قُرْآنَهُ
. « 3 »
« زبانت را به خاطر عجله براى خواندن قرآن حركت مده ؛ زيرا جمع كردن و خواندن آن بر عهدهى ماست . »
هامش
( 1 ) - حجر ، 9 .
( 2 ) - فصلت ، 41 و 42 .
( 3 ) - قيامت ، 16 و 17 .