من قرء القرآن فى سبع فذلك عمل المقربين و من قرأه فى خمس فذلك عمل الصديقين و من قرء فى ثلاث ذلك عمل عباد . « 1 »
« ختم قرآن در هفت روز ، روش مقربان است . ختم قرآن در پنج روز ، روش صديقان است .
ختم قرآن در سه روز ، روش بندگان است . »
بر همين اساس ، عدهاى نزد پيامبر قرآن را ختم مىكردند . بهطورى كه گفته شده مثلا عبد اللّه بن مسعود و يا ابى بن كعب بارها قرآن را نزد پيامبر از آغاز تا پايان خوانده بودند . « 2 »
همچنين گاهى پيامبر به برخى دستور مىداد كه قرآن را چند روزه ختم كنند ، مثلا سعد بن منذر پس از كسب اجازه از پيامبر و دستور وى ، هر سه روز قرآن را ختم مىكرد و او تا زمان مرگش به اين دستور عمل مىنمود . « 3 »
نويسندگان عديدهاى نيز مأمور ثبت قرآن بودند . ابن عباس مىگويد : هرگاه آياتى نازل مىشد ، پيامبر نويسندهاى را مىخواند و مىفرمود : اين آيات را در فلان سوره قرار دهيد .
ضعوا هذه الآيات فى السورة التى يذكر فيها كذا و كذا . « 4 »
براء نيز مىگويد وقتى آيهى
لا يَسْتَوِي الْقاعِدُونَ مِنَ الْمُؤْمِنِينَ غَيْرُ أُولِي الضَّرَرِ . .
. « 5 » ، نازل شد پيامبر فرمود : ادع لى زيدا و قل له يجىء بالكتف و الدواة ( او اللوح و الدواة ) ، ثم قال : اكتب لا يستوى . . . « 6 »
« زيد را صدا بزنيد و بگوييد ورق و دوات بياورد . سپس مىفرمود : بنويس . . . »
هامش
( 1 ) - كنز العمال ، ج 1 ، ص 538 ، ش 2417 .
( 2 ) - ر . ك : مجمع البيان ، ج 1 ، ص 43 .
( 3 ) - مجمع الزوايد ، ج 7 ، ص 171 .
( 4 ) - مسند احمد ، ج 1 ، ص 69 ؛ فتح البارى ، ج 9 ، ص 35 .
( 5 ) - نساء ، 95 .
( 6 ) - مسند ابن الجعد ، ص 365 و نيز المصنف ابن ابى شيبة ، ج 4 ، ص 594 با اختلاف اندك .