فرستاده مىشوند . »
در روايت زير كه بخارى و مسلم از رسول خدا نقل كردهاند ، نه تنها شايستگى شخص در زمان رسول خدا براى دريافت عنوان صحابى لازم است ، بلكه رفتار او پس از درگذشت پيامبر در نظر گرفته مىشود .
يرد على يوم القيمة رهط من اصحابى ( امتى ) ، فيحلون عن الحوض . فاقول : يا رب اصحابى . فيقول انك لا علم لك بما احدثوا بعدك انهم ارتدوا على ادبارهم القهقرى . « 1 »
« در قيامت ، گروهى از اصحابم ( امتم ) بر من وارد مىشوند ، سپس از حوض دور مىگردند .
من مىگويم : خدايا اينها ياران من هستند . خداوند مىفرمايد : تو به آنچه آنان پس از تو انجام دادند ، آگاه نيستى . آنان به همان حالت سابق ( جاهليت ) بازگشتند . »
« مسند » احمد نيز از پيامبر نقل كرده كه فرمود :
انى فرطكم على الحوض و انى سأنازع رجالا فاغلب عليهم فلأقول ربّ اصحابى . فيقول انك لا تدرى ما احدثوا بعدك . « 2 »
« من از شما بر حوض پيشى مىگيرم و به سوى كسانى مىروم كه كار بر آنان سخت گرفته شده است . مىگويم : خدايا اينها ياران من هستند . خداوند مىفرمايد : تو به آنچه آنان پس از تو انجام دادند ، آگاه نيستى . »
اين روايت در كتابهاى معتبر حديثى اهل سنت با عبارات مختلف آمده است . « 3 »
علاوه بر آنچه گفته شد ، ذكر اين نكته لازم است كه عادل شمردن صحابه ، مخالف قواعد و اسلوب طبيعى زندگى بشرى است ؛ چون عدالت ، وصف خاصى كسى است كه به خاطر عمل و يا ترك عمل او به وى گفته مىشود ، در حالى كه
هامش
( 1 ) - صحيح بخارى ، ج 7 ، ص 208 .
( 2 ) - مسند احمد ، ج 1 ، ص 407 .
( 3 ) - صحيح بخارى ، ج 5 ، ص 240 ؛ صحيح مسلم ، ج 7 ، ص 68 .