چيره شود ، مىفرمايد :
« تَعْرُ كُكُمْ عَرْكَ الْاديم وتَدُوسُكُمْ دَوْسَ الحَصيدِ » . « 1 »
شما را چون چرم دباغى مىمالند و چون خرمن مىكوبند .
تبعيد ، شكنجه ، زندانى و اعدام از شيوههاى مرسوم در حكومت معاويه بود كه شهادت فجيعانه « حجرابن عدى كندى » و دهها نفر ديگر نمونهاى از آنهاست .
در پى مخالفتهاى « حجر » با « زياد بن اميه » حاكم كوفه وى را با سيزده نفر از يارانش به جرم قيام عليه مصالح كشور به شام فرستاد ، معاويه ششنفر را بخشيد و حجر و هفت تن ديگر در نزديكى شام و در روستاى « عذراء » كه هماينك زيارتگاه مسلمين است ، نگه داشت . از اين تعداد دونفر زنده به شام رفتند و يكى از آنها مورد بخشش قرار گرفت ، معاويه نفر ديگر را به كوفه فرستاد و دستور قتل او را به زياد داد و زياد او را زنده به گور نمود .
براى حجر و پنج تن از يارانش قبرهايى حفر كردند و آنها را زنده وارد قبر نموده و گردن زدند .
قتل محمد بن ابوبكر در مصر ، مالك اشتر نخعى در قلزم ، حمله به شهرها و آبادىها ، و . . . از ستمهاى حكومت معاويه به مردم و نيكوكاران آنان است .
و بىترديد چهرهء وى كه زشتترين صفحات تاريخ اسلام را به خود اختصاص دادهاست ، تصويرى بدتر از « مكياولى » سياستمدار مشهور ايتاليايى دارد . وى حكومت را تنها برپايهء قدرت استوار مىداند و مىگويد :
شهريار عاقل نبايستى از نسبت دادن كلمهء ستم به او ناراحت شود . « 2 »
ابن ابىالحديد در مورد معاويه مىگويد :
هامش
( 1 ) - شرح حديدى ، ج 7 ، ص 188 .
( 2 ) - ر . ك : كتاب شهريار ، نوشته مكياولى .