ديدهايد وقتى كه مرغ مادر در مقابل جوجهها بايستد ، آن چنان پرها را پايين مىاندازد و اظهار خضوع و صفا مىكند ، اظهار مهر و مودت دارد . اى پيامبر تو بايد با مسلمين آن چنان متواضع باشى كه مرغ در مقابل بچهها رام و خاضع است و محبت و مهر دارد ، همه اين مراحل را بايد تو داشته باشى . خطابات قرآن فقط براى پيغمبر گرامى نيست ، بلكه براى همه ماست . و ما اين افتخار را داريم كه خدا با همه ما سخن مىگويد . اقبال لاهورى مىگويد : من وقت خواندن قرآن گويا خدا را حاضر مىبينم كه با من سخن مىگويد . آنها كه لذت مناجات اللَّه را چشيدهاند ، آنها كه با قرآن سر و كار دارند ، آنهايى كه نيمه شب از جا بر مىخيزند وضو مىگيرند و رو به قبله مىنشينند و شروع به تلاوت قرآن مىكنند و عبادى عبادى خدا به گوششان مىخورد :
« قُلْ يَا عِبَادِيَ الَّذِينَ أَسْرَفُوا عَلَى أَنْفُسِهِمْ لَا تَقْنَطُوا مِنْ رَحْمَةِ اللَّهِ » ؛ « 1 »
بگو : اى بندگان من كه بر خويشتن زيادهروى روا داشتهايد ، از رحمت خدا نوميد مشويد .
بندگان من دوستان من ، اى گناهكاران مأيوس نباشيد ، بياييد در خانه من باز است ، در رحمت است . با خواندن قرآن مىفهمند كه پروردگار چه خطابى به ما كرده است .
از اين رو ، در بحث اصولى ، طلاب محترم علوم دينى اين بحث را ثابت كرده و آوردهاند :
الخطابات القرآنية لا يختصّ باحد دون احد و هى تشتمل كلّ النّاس .
خطابات قرآنى براى همه مردم است . خدا با همه حرف مىزند . پيغمبر گرامى در رأس بوده ، نه اين كه خطاب به او اختصاص داشته باشد . اينك برادر و خواهر قرآن را بردار كه خدا با تو سخن بگويد ، اى موسىهاى زمان قرآن را برداريد كه خدا با شما صحبت كند ، خدا با شما مناجات كند ، خدا در اين كتاب بر شما تجلى كند . همه جاى دنيا نور است و هر مؤمن موسى است . هر كسى با خدا صحبت كند ، كلام او كلام الهى است . اى برادران و خواهران ، افتخار اين كه قرآن را به دست گرفتهايد ، بفهميد . افتخار اين
هامش
( 1 ) سورهء زمر ، آيهء 53 .