اينجا نشست و آن در آهنيش را و استخوانى را قفل كرد و در داخل نشست ، همه اينها به وسيله كار اوست . پس اين زبان يكى از حساسترين عضوهاست كه انسان بايد حفظش كند و بنازم به اين جمله كه امام صادق عليه السلام فرمود : « الْمُؤْمِنُ مُلْجَم » ؛ مؤمن لجام دارد ، مؤمن نمىشود آزاد باشد . آزادى به آن معنا غلط است ؛ آزادى از قانون غلط است ؛ آزادى از برنامه غلط است . آزادى صحيح آزادى زير چتر قانون است ؛ آزادى صحيح آزادى زير چتر برنامه است ، نه آزادى از بىقانون ، نه آزادى از كار و برنامه كه آن آزادى كلاب هراش است . مؤمن ملجم است .
امام صادق عليه السلام مىفرمايد : مؤمن مغزش لجام دارد . مگر حق دارد هر رقم انديشه را بكند و هر رقم فكر بكند . مؤمن زبانش لجام دارد . حق ندارد هر حرفى بزند ، قدمش و قلمش همه لجام دارد ، چشمش و گوشش همه لجام دارد . آهاى انسان گناهكار مىبينيد امام صادق عليه السلام در اين جمله چى مىخواهد بفرمايد ؛ يعنى انسان كه چشمش گناهكار است ، اين انسان لجام گسيخته است . اين انسانى كه دست و پاى او گناه مىكند ، چشم و گوش او گناه مىكند و روزى چندين گناه از اين انسان سر مىزند . اين انسان لجام گسيخته است . پروردگارا ، تو اين انسانها را آفريدى به دستورات تو عمل كنند . قرآن مىفرمايد :
« فَمَا أَصْبَرَهُمْ عَلَى النَّارِ » ؛ « 1 »
پس به راستى چه اندازه بايد بر آتش شكيبا باشند .
پيامبر به اينان بگو چه قدر شما صبر داريد بر اين كه در ميان آتش بسوزيد ؟ چه قدر انسان بايد گناه كند و چه قدر انسان تعدى بكند ؟ الهى اعوذبك . به خدا پناه ببريد ، به خدا ، از اين نفس اماره ( اشكو اليك نفساً . . . ) به خدا از اين نفس اماره شكايت دارم .
خدايا لجامى از عقل و خرد ، از دين و ايمان بر تمام اعضا و اندام من بنه . متوجه به اللَّه شو كه على بن ابى طالب عليه السلام اين مطالب را مىبيند و مىترسد و اين جملهها را مىگويد :
وَ اتَّقُوا نَاراً حَرُّهَا شَدِيدٌ وَ قَعْرُهَا بَعِيدٌ وَ حِلْيَتُهَا حَدِيدٌ وَ شَرَابُهَا صَدِيدٌ .
هامش
( 1 ) سورهء بقره ، آيهء 175 .