صفات است . اينك بايد گفت علائم وجود چنين فضيلتى در انسان در آثار خارجى چنين گنج نهانى در ساختمان خلقت بشر چيست ؟ در حديثى از پيامبر بزرگ صلى الله عليه و آله وارد است كه فرمود :
عَلَامَةُ حُبِّ اللَّهِ حُبُّ ذِكْرِ اللَّه ؛
نشانهء محبت حق ، علاقه به ذكر نام او و پيوسته در ياد او بودن است .
طبيعى است انسان به هر شخصى يا مكانى و يا عملى محبت داشته باشد ، دوست دارد سخن از آن گفته شود و فكرش در آن راه و قلبش به سوى او باشد . پس دوست خداوند را اين علاقهء طبيعى است كه سخن او و كلام آسمانى او را گوش فرا دهد و لذت ببرد و روح تازه كند و قلب از شنيدن آن در تپش آيد و ياد حبيبش سراسر وجود او را فرا گيرد و قفس تن بر مرغ روانش تنگ گردد . و اين است كه على عليه السلام مىفرمايد :
وَ لَوْ لَاالْأَجَلُ الَّذِى كَتَبَ اللَّهُ لَهُمْ عَلَيْهِمْ لَمْ تَسْتَقِرَّ أَرْوَاحُهُمْ فِى أَجْسَادِهِمْ طَرْفَةَ عَيْنٍ شَوْقاً إِلَى الثَّوَابِ وَ خَوْفاً مِنَ الْعِقَاب ؛
متقيان - كه محبان اللَّهاند - پيوسته در اين حالاند كه اگر مشيت خداوند نبود ، آنى روح عظيمشان در قالب جسم قرار نمىگرفت و از اين قفس تنگ بيرون مىشدند ؛ چه آن كه ترس آنها از آتش و عشق آنها به بهشت ، به آنان اجازه سكوت و توقف نمىداد .
آرى ، از علائم محبت انسان به خداى خويش آن كه از شنيدن كلام او لذت ببرد و از خواندن نماز او تمتع جويد و از ديدن خانهء او و توقف در مشعر و مناى او و سعى در ميان مروه و صفاى او و دخول در حريم لقاى او ، دل به وجد آرد و دست از پا نشناسد و عشق از عقل تقدم جويد و باران اشك از ابر ديدگان بىاختيار ببارد .
بله ، دوستان حق را در بارهء مشاهده آثار جمال و جلال او مراتبى است متفاوت و گاهى كار حبيب خداوند به جايى مىكشد كه طاقت ديدن آثار او را ندارد و خوف آن كه جان خويش از دست دهد ، در بين است .
گفتارها و نوشتارها در نشريات و مقدمه كتاب ها (فارسى) — صفحة 582
مساهمون: الشيخ علي المشكيني
ص٥٨٢