اى نفس ، هر چه سقوط و انحطاط و عدم پذيرش عمل دارم ، از ناحيه تو است و تو هستى كه مرا نزد حق بى ارزش و حقير مىسازى . خداوند به وسيلهاى به او ندا فرمود كه اى عابد ، حالت چند دقيقهاى تحقير نفس و پى بردن به آن كه در مقابل عظمت حق كارى انجام ندادهاى ، از چهل سال عبادتهاى گذشته بالاتر و نتيجه بخشتر است .
پيامبر اسلام صلى الله عليه و آله فرمود :
الثَّلَاثُ الْمُهْلِكَاتُ شُحٌ مُطَاعٌ وَ هَوًى مُتَّبَعٌ وَ إِعْجَابُ الْمَرْءِ بِنَفْسِه ؛
سه رقم خوى پليد اگر در نفس كسى پيدا شود ، شخصيت انسانى او را به هلاكت مىافكند : 1 . بخالت و مضايقه از آنچه بايد بذل كرد و در راه هدف انسانى و اسلامى از آن گذشت ؛ چه مال باشد و چه جاه و چه جان ؛ 2 . پيروى هواى نفس و اختيار خرد را به دست هوى و هوس دادن ؛ 3 . صفت عجب و عمل پسندى و خود نيكو بينى .
در كتاب الكافى از پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله نقل شده است كه : حضرت موسى روزى شيطان را بالمعاينه با شكل و وضع خاصى مشاهده كرد . از وى پرسيد : كداميك از گناهان است كه اگر بنى آدم آن را مرتكب شود ، زودتر بر وى مستولى و مسلط مىشوى ؟ او گفت : هر گاه انسان در نتيجه عمل نيكى ، از خود راضى شود و كار خود را بزرگ شمارد و گناهانش در جنب عملش در نظر او كوچك نمايد ، زمان سلطه و پيروزى من است ! يعنى شيطان در آن حال از او راضى و به آيندهء او اميدوار بوده و او را قابل
گفتارها و نوشتارها در نشريات و مقدمه كتاب ها (فارسى) — صفحة 573
مساهمون: الشيخ علي المشكيني
ص٥٧٣