خودش و چه نسبت به عملش . و كبر در رابطه با ديگران است كه خود را با آنان مقايسه كند و بر آنان ترجيح دهد و خود را بهتر و لايقتر و صالحتر از ديگران بداند .
آثار عجب
عجب داراى آثار خطرناك و عواقب وخيم روحى و معنوى است . و بدين جهت ، در برخى از اخبار آن را جزء « موبقات » شمردهاند ؛ يعنى اوصاف و اعمالى كه سبب سقوط و انحطاط روحى و هلاكت معنوى انسان مىشود .
انسان « معجب » ، يعنى داراى صفت عجب ، پيوسته خود را از عذاب و مكر و مؤاخذه خداوند در امان مىبيند ، و چنين گمان مىكند كه در نزد پروردگار داراى مقام و منزلت است و بلكه حقى هم بر عهده خداوند دارد كه گفتههاى او را كاملًا انجام داده است !
انسان معجب را اين صفت مانع خواهد شد از سؤال و فهميدن علوم و معارف و مشورت كردن در امور . و در نتيجه ، از نعمت عظيم دانش و فهم و وظيفهء خطير مشورت و نتايج پربار شور در موارد لزوم ، محروم و بىبهره خواهد شد .
عجب صفتى است عارض بر روان انسان كه زايل كردن و از بين بردن آن بسى دشوار است و نياز به فكر و تأمل دارد . تأمل در اين كه هر عملى و هر حركتى از انسانى صادر مىشود ، همه را خود خداى توانا اعطا مىكند و انسان در هر كار خير و عبادت خود رهين منن و الطاف و احسان پروردگار است .
قرآن كريم مىگويد :
« أَ فَمَنْ زُيِّنَ لَهُ سُوءُ عَمَلِهِ فَرَآهُ حَسَناً فَإِنَّ اللَّهَ يُضِلُّ مَنْ يَشَاءُ وَ يَهْدِى مَنْ يَشَاءُ » ؛
آيا آن كس كه زشتىِ كردارش براى او آراسته شده و آن را زيبا مىبيند [ مانند مؤمن نيكوكار است ] خداست كه هر كه را بخواهد بىراه مىگذارد و هر كه را بخواهد هدايت مىكند .