على عليه السلام مىفرمايد :
إِنَّ التَّفَكُّرَ يَدْعُو إِلَى الْبِرِّ وَ الْعَمَلِ بِه ؛
اين تفكراست كه انسان را به سوى هر نيكى مىخواند و به هر عمل خيرى هدايت مىنمايد .
اى دوستان عزيز ، آن گاه كه محيط را از همه انسانها خالى ببينيد ، دمى از همه جا قطع نظر كنيد ، و همه محسوسات خود را كنار گذاريد ، و از همه جا ببريد ، و به سوى خويشتن برگرديد ، و در غلاف وجود خود فرو رويد ، و به دقت بنگريد كه گذشتهها رفته و آيندهام مجهول الحال است . با خود زمزمه كنيد كه چه خواهيم شد و تا كى حيات خواهيم داشت ؟ و عاقبت چه مرض و حوادثى به سراغم خواهد آمد ؟ و بالاخره چه روزى و با چه كيفيتى اين قفس تن خواهد شكست و مرغ محبوس روح پرواز خواهد كرد ؟ چه آن كه اين مطلب ، ديگر مورد شك نيست و بالاخره شدنى است . آيا به كجا خواهيم رفت ؟
شاعرى عرب زبان در اين مورد مىگويد :
ما فات مضى و ما سيأتيك فأين * قم فاغتنم الفرصة بين العدمين
آنچه گذشته ، هيچ است و آنچه خواهد آمد ، كو ؟ و چه مىدانيم كه چه خواهد آمد ؟
پس من هستم و الان ، پس برخيزم و به فكر خويش باشم .
بيشترين عبادت اباذر
امام ششم عليه السلام در بارهء حضرت ابى ذر - كه بت پرستى را قبل از آن كه پيامبر اسلام را دريابد به تفكر خويش ترك گفته بود و راه باطل را به قدرت انديشه رها كرده بود ، ولى راه حق را هنوز به طور شايسته درنيافته بود - چنين مىفرمايد :
كَانَ أَكْثَرُ عِبَادَةِ أَبِى ذَرٍّ رَحْمَةُ اللَّهِ عَلَيْهِ خَصْلَتَيْنِ التَّفَكُّرَ وَ الِاعْتِبَار ؛
بيشترين عبادت ابوذر تفكر و عبرت گرفتن بود .