و بسا اتفاق افتاده كه انسانى ، پس از گذشت قسمت بيشتر عمرش ، با يك لحظه تفكر ، آن چنان به خود بازگشته و بيدار شده كه همهء گذشتهها را نيز به خوبى جبران نموده است .
دعوت به تفكر در قرآن كريم ، به كسانى كه سرسختانه در مقابل پيامبر اعظم ايستاده بودند ، مىفرمايد كه يك موعظه براى شما دارم ، و آن اين كه اندكى در بارهء فرستاده من به تفكر بنشينيد و آن گاه قضاوت كنيد .
قرآن مجيد ، جامعه بشرى را در مرحلهء نخست به تفكر در خويشتن دعوت مىكند :
« أَ وَ لَمْ يَتَفَكَّرُوا فِى أَنْفُسِهِمْ » .
و به پيامبر عظيم الشأن دستور مىدهد كه از نشانههاى توحيد ، و سرگذشت انبيا ، و از خلقت آسمانها و زمين بر مردم بيان كند . باشد كه قوه تفكر آنها به حركت درآيد و راهشان به سوى حقيقت و درك آن باز گردد .
سه جملهء كوتاه و پر محتوا از مولا على عليه السلام در اين باره وارد شده كه جمله اول مربوط به مطلب ماست :
نَبِّهْ بِالْفِكْرِ قَلْبَكَ وَ جَافِ عَنِ النَّوْمِ جَنْبَكَ وَ اتَّقِ اللَّهَ رَبَّك .
اى انسان ، روان به خواب رفتهات را با حركت فكر خويش بيدار كن ، و پهلوى آرميده در بستر استراحت را در اواقات سحر از خواب گران به دور دار ، و از مربى و ولى نعمت خويش در خلوت و جلوت پروا كن .
آرى ، اين فكر است كه به روان بشر تنبه ، و به جان انسان حيات ، و به حيات انسان رشد ، و به رشد انسان جهت ، و به جهت انسان سرعت مىبخشد .
بى جهت نيست - و حتى مبالغه و اغراق گويى نيست - كه پيامبر بزرگ مىفرمايد :
تَفَكُّرُ سَاعَةٍ خَيْرٌ مِنْ عِبَادَةِ سَنَة ؛
بسا مىشود كه فكر و انديشه يك ساعت ، از عبادت يك سال نافعتر و سودمندتر مىشود .
گفتارها و نوشتارها در نشريات و مقدمه كتاب ها (فارسى) — صفحة 566
مساهمون: الشيخ علي المشكيني
ص٥٦٦