اى ابن سنان ، مواظب باش كه دو صفت در تو راه نيابد : اول . ملالت و بى حوصلگى ، دوم . تنبلى و كسالت ؛ چه آن كه اولى سبب مىشود كه صبر و حوصله قبول كردن هيچ حرف حق و امر حق را پيدا نكنى و از اين طريق جرمى بزرگ مرتكب مىگردى . و دومى باعث آن مىگردد كه از آنچه تو بايد براى جامعه خويش انجام دهى ، كوتاهى كنى و از اين راه حقوق الهى و خلقى را ترك كنى و گرفتار عذاب شوى .
و در اين رابطه است كه كلامى پر محتواى از حضرت امير عليه السلام نقل شده كه فرمود :
الْعَجْزُ مَهَانَة ؛
ناتوانى زبونى است .
زبونى و كسالت براى هر انسانى خوارى و مذلت را در پى دارد و آن روزى كه انسانهاى كوشا و پركار و فعال نتيجه زحمات خويش را در اين جهان و يا در آن جهان حيازت و گردآورى خواهند كرد ، عرق خجلت و شرمندگى بر پيشانى تنبلها و كسالتپيشگان جارى خواهد شد .
در يكى از توصيههاى سعادت آفرين امام ششم عليه السلام وارد شده كه فرمود : در هيچ حالى از سعى و تلاش در انجام كار خير و حركت براى رسيدن به كمال ، كسل نشويد و پيوسته در تحرك و جوش و خروش باشيد و بدانيد كه خداى بزرگ و پيامبر او از همه عبادتها و خيرات و كوششهاى شما بىنياز است و قدرت بالغه الهى نيازى به سعى جهانيان در رابطه با خضوع در مقابل او و در رابطه با رساندن خيرات و خدمات به جامعه ندارد ؛ لكن خداوند ، جهان را جهانِ آزمايش و ترقى و تكامل قرار داده است كه بايد هر انسانى طبق حركت خود و برحسب سعى خويش به جايى برسد و تكامل خويش را دريابد و اين دنيا دنياى اسباب و وسايل است و درجات دنيوى و اخروى هركس با سعى و تلاشش اعطا خواهد شد .
امام باقر عليه السلام در كلامى از نصايح خويش چنين مىفرمايد :
اتَّقُوا اللَّهَ وَ اسْتَعِينُوا عَلَى مَا أَنْتُمْ عَلَيْهِ بِالْوَرَعِ وَ الِاجْتِهَادِ فِى طَاعَةِ اللَّه ؛
گفتارها و نوشتارها در نشريات و مقدمه كتاب ها (فارسى) — صفحة 563
مساهمون: الشيخ علي المشكيني
ص٥٦٣