و بالجمله همچنان كه انسان در روند تكوين در استراحت نيست ، و اصولًا اين جهان براى استراحت آفريده نشده است ، بايد انسان در مرحله عملهاى اختيارى خويش نيز پيوسته در تلاش و سعى و كوشش باشد تا مراحلى از كمال را پيدا كند .
در دعاهاى ماه مبارك رمضان وارد است كه امام سجاد عليه السلام در مناجات خود عرضه مىدارد :
اللّهُمَّ انّى اعُوذُ بِك مِنَ الْكسَلِ وَالْفَشَلِ ؛
خداوندا ، از اين كه صفت تنبلى و زبونى ، كه همان حب راحت و تن به كار ندادن است ، بر من چيره شود بر تو پناه مىبرم .
انسان بايد متوجه شود كه جهان آفرينش كلاس تربيتى بشر است و بايد از روز اول تا روز آخر در رشتههاى مختلف اين كلاس ، تلاش كند تا آن گاه كه فارغ التحصيل اين كلاس شد و به جهان ديگر رهسپار گرديد ، نتايج حاصله خويش را همانا سعادت و كمال يابد و نه بدبختى و و بال .
خداوند بزرگ ، در كلام مجيد خويش ، در اولين مرحلهاى كه بشر را در اين آب و خاك اسكان داد ، يعنى دستور هبوط آدم و حوا و شيطان را از محيط اصلى خلقشان صادر فرمود ، براى توجه آنها به برنامه زندگى خودشان و نسلهاى آيندهشان چنين خطاب نمود :
« قُلْنَا اهْبِطُوا مِنْهَا جَمِيعاً فَإِمَّا يَأْتِيَنَّكُمْ مِنِّى هُدًى فَمَنْ تَبِعَ هُدَايَ فَلَا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَ لَا هُمْ يَحْزَنُونَ * وَ الَّذِينَ كَفَرُوا وَ كَذَّبُوا بِآيَاتِنَا أُولئِكَ أَصْحَابُ النَّارِ هُمْ فِيهَا خَالِدُونَ » ؛
به آدم و حوا و شيطان فرمان داديم كه همگى از محيط بهشت بيرون شويد ، به زمين فرود آييد و متوجه باشيد كه براى شما رهنمودهايى خواهم داد و پيامبرانى خواهم فرستاد . البته براى كسانى كه پيروى از فرامين ما كنند ، هراسى و اندوهى نخواهد بود و كفار و تكذيبگران نشانههاى توحيد ما ، در
گفتارها و نوشتارها در نشريات و مقدمه كتاب ها (فارسى) — صفحة 561
مساهمون: الشيخ علي المشكيني
ص٥٦١