تخطي إلى المحتوى الرئيسي

گفتارها و نوشتارها در نشريات و مقدمه كتاب ها (فارسى) — صفحة 529

مساهمون:

ص٥٢٩

اقسام سخاوت

سخاوت بر دو قسم است : 1 . واجب ، 2 . مستحب .

سخاوت واجب

سخاوت واجب در مواردى است كه انسان بايد از مال و جان بگذرد ؛ مثلًا زكات مال . انسان بايد در نه چيز حقوق الهى را بپردازد و همچنين بيست درصد از درآمد به عنوان خمس واجب شده است . همچنين انفاق واجب است كه پرداخت مخارج پدر و مادر و همسر فرزندان را در بر مىگيرد . حج نيز در تمام عمر يك بار واجب است . كفارات واجب نيز از موارد سخاوت واجب است . جهاد نيز از مواردى است كه انسان بايد از جانش بگذرد . اين عالىترين درجه سخاوت است كه از اصل هستى و حيات مايه بگذارد ؛ چون انسان هر چه را ببخشد ، از عوارض و فروع حيات است ، اما جهاد و شهادت گذشتن از اصل زندگى اين دنيايى است ، و اين بالاترين پايگاه انسانى و خصلت خدايى جود و سخاوت است . سخاوت‌ها و بخشش‌هاى ديگرى در رابطه با جان و مقام و مال نيز هست كه در اين‌جا توان برشمردنش نيست .

سخاوت مستحب

سخاوت‌هاى مستحب فراوان است و مرز و حد مشخصى ندارد . انسان هر اندازه از اموالش را پس از پرداخت ماليات‌هاى واجب در راه خدا بدهد و انفاق كند ، از سخاوت‌هاى مستحب شمرده مىشود و بدان جا مىرسد كه انسان از خود دريغ مىكند و به ديگران مىبخشد . و اين ايثار است و عالىترين پايه احساس ديگر خواهى انسان است . امامان ما به مقام ايثار رسيده بودند : « وَ يُؤْثِرُونَ عَلَى أَنْفُسِهِمْ وَ لَوْ كَانَ بِهِمْ خَصَاصَةٌ » ؛ ديگران را بر خويشتن بر مىگزينند ، گرچه خود نياز داشته باشند .