نكته چهارم . سخاوت مراتب و درجات دارد و هر يك از اين مراتب و مراحل ، قابل توجه و تفكر است . و اسلام براى هر يك از آنها آثارى بيان كرده است . مراتب اين خصلت از مال شروع مىشود تا به مراحل بالاتر مىرسد ؛ همانند سخاوت در مقام و گذشت از راحتىها و خوشىها ، لذايد دنيوى ، و سرانجام ، در درجه متعالى به سخاوت در جان و حيات مىرسد كه از تمام مراحل سخاوت بالاتر و والاتر است . بالاترين بخششها و جودها گذشتن از جان و حيات در راه معبود و معشوق و هدف است .
اسلام و سخاوت
در اسلام صفت سخاوت يكى از بهترين صفتها به حساب آمده و انسان سخاوتمند از برترين انسانها شمرده شده است . امام رضا عليه السلام در سخن كوتاه ، سخاوت را چنين توصيف مىكند :
السَّخِيُ قَرِيبٌ مِنَ اللَّهِ قَرِيبٌ مِنَ الْجَنَّةِ قَرِيبٌ مِنَ النَّاس ؛
انسان سخاوتمند به خدا نزديك است و به بهشت و به مردم .
پس صفت سخاوت ، چنان كه مايهء قرب الهى است ، عامل محبت مردم نيز است و اين چنين خصلتى به بهشت رهنمون مىشود .
حاتم طايى از مشهورترين سخاوتمندان جهان است كه مىتوان گفت مظهر سخاوت نمونه عالى بخشش بوده است . در تمام مدت عمرش در بذل و بخشش هيچ گاه دريغ نكرده است . و گاهى حتى خوراك روزانه خود را مىبخشيد و خويشتن با گرسنگى مىگذراند .
حاتم ، پيامبر گرامى را نديد ، اگر چند سالى در زمان نبوت حضرت ، زنده بوده