آيهء 74 سورهء ص مىفرمايد :
« إِلَّا إِبْلِيسَ اسْتَكْبَرَ وَ كَانَ مِنَ الْكَافِرِينَ » ؛
جز ابليس كه استكبار نمود و در زمره كافران قرار گرفت .
مخالفت ابليس را در برابر فرمان خدا استكبار ذكر مىنمايد .
آيه 39 سوره قصص مىفرمايد :
« وَ اسْتَكْبَرَ هُوَ وَ جُنُودُهُ فِى الْأَرْضِ بِغَيْرِ الْحَقِّ » ؛
فرعون خود و لشكريانش در زمين - در مقابل دعوت حضرت موسى - استكبار ورزيدند .
از امام زين العابدين عليه السلام نقل شده است كه فرمود :
فَأَوَّلُ مَا عُصِيَ اللَّهُ بِهِ الْكِبْر ؛
اولين چيزى كه بدان نافرمانى و معصيت پروردگار متعال انجام گرفت ، كبر بود .
حكيمى از حضرت صادق عليه السلام سؤال كرد : كمترين الحاد - انحراف در عقيده - چيست ؟
حضرت مىفرمايد :
إِنَّ الْكِبْرَ أَدْنَاهُ ؛
كمترين الحاد تكبر است .
تكبر انحراف از طريق مستقيم است ؛ آن هم تكبر در برابر ( اللَّه ) و رسالت و دستورات الهى ؛ اما كبر بر بندگان خدا نيز از صفات زشت است و اگر به مرحله ظهور و عمل برسد ، از گناهان كبيره است .
گفتيم كه كبر به عنوان يك صفت درونى از رذايل اخلاقى محسوب مىشود ، لكن بروز و تجلى آن صفت در مقام عمل - كه همان تكبر و استكبار است - اگر در برابر خداوند باشد ، در اين صورت موجب كفر است و چنان كه در مقابل بندگان خدا باشد و با ظهور و تجلى آن انسان مرتكب گناهان شود ، نتيجه آن فسق است . بنا بر اين ، كبر -
گفتارها و نوشتارها در نشريات و مقدمه كتاب ها (فارسى) — صفحة 509
مساهمون: الشيخ علي المشكيني
ص٥٠٩