بسيار خوب و ارزنده و كمال و حسنات و فضايل ، داراى چنين صفاتى هستيم ، و در مقابل صفتهاى آلوده و صفتهاى كثيف و خبيث و صفتهاى ناروا و رذايل و قبايح اخلاق نيز در صفات روحى انسانى پيدا مىشود . صفات جميله روح انسانى را روايات از جمله جنود عقل شمرده است و جنود عقل بر طبق برخى از روايات هفتاد است و همهء اينها جنود خردند و همچنان كه اميرى و سلطانى به واسطه جند ( لشكر ) به هدف و پيروزى مىرسد ، عقل به واسطه وجود اين صفات از سخا و كرم ، شجاعت ، عاطفه و صفات ديگر به وسيله اينها ، آن عقل مىتواند به آن مراحل عاليه كه انسان بايد بپيمايد و برود و بر همه چيز و همه مزاحمات پيروز شود به وسيله اين صفات پيروز مىشود . از اين رو ، اين صفات حسنه در تعبير روايات به نام جنود العقل ناميده شده است و در مقابل صفات رذيله جنود الجهل شمرده شده است .
در يك روايتى در اوايل اصول كافى از امام كاظم عليه السلام صفات حسنه و رذيله بيان شده و آن قسم را به نام جنود عقل ، و قسم ديگر را به نام جنود جهل ناميده است . اين صفات در انسان زياد است و كمال انسانى اين است كه يك يك اين صفات را بفهمد و درك كند و سپس در تكامل او بكوشد و جديت كند . و اين عمل است كه انسان را در مراحل انسانيت تعالى و ترقى مىبخشد .
چنين صفات است كه انسانيت انسان وابسته به وجود اين صفات است و اين صفات رذيله به نحو غير اختيارى هست و پيدا شده است ؛ چه اللَّه به اراده خودش در خميره ذات او قرار داده است و چه پدر و مادر و وراثت و امثال اينها ، از محيط ، از اشخاص در روح او ، آن صفات پيدا شده است . و به هر حال صفات رذيله صفاتى است كه سبب سقوط انسان است و كمال انسان در اين است كه بكوشد اين صفات را از خود دور كند و آن صفات را براى خود جلب كند ، و پيدا كند و تكميل كند .
جهاد اكبر
و اصولًا جهاد ، در اصل ، مربوط به همين موضوع است و جهاد اكبر مربوط به همين موضوع است . و انسان در اين دنيا پيوسته در جهاد است . و جهاد او همين است كه ناگزير