تخطي إلى المحتوى الرئيسي

گفتارها و نوشتارها در نشريات و مقدمه كتاب ها (فارسى) — صفحة 346

مساهمون:

ص٣٤٦

25 . اخلاق اسلامى ( منشأ روح )

براى شناخت يك علم لازم است در اطراف موضوع و مسائل و هدف آن علم تحقيقاتى صورت پذيرد . علم اخلاق نيز يكى از علوم برجسته و گران قدر اسلامى و مشمول اين قاعده است . از اين رو ، براى شناخت آن لازم است اين سه محور مورد بحث و بررسى قرار گيرد . موضوع علم اخلاق ، روح و روان و جان آدمى است كه در تعبيرات عربى ، به لحاظ اوصاف گوناگون ، اين موجود شريف ، اسماى مختلف دارد . قبل از ورود در اين بحث ، لازم است پاسخى براى اين پرسش بيابيم كه آيا علم اخلاق همان علم روان‌شناسى در دنياست كه از مهم‌ترين علوم انسانى محسوب مىشود . يا از حيث ماهيت تفاوتى ميان آنهاست ؟ ظاهراً علم روان‌شناسى و اخلاق از نظر موضوع و مسائل با يكديگر يكسان‌اند و تنها وجه تمايز آنها اختلاف در هدف است . علماى علم اخلاق ، موضوع اين علم را نفس و روح و قلب آدمى مىدانند . در علم روان‌شناسى نيز موضوع ، « معرفة النفس » و « معرفة الروح » است . روان‌شناسى متصدى توصيف و تحقيق در كيفيات نفسانى انسان است . به تعبير ديگر ، روان‌شناسى عبارت از علمىاست كه تحقيق و توصيف دقيق نفسانيات آدمى را بر عهده دارد .