الدنيا كنسبة فضاء الدنيا إلى الرحم ، بل أوسع .
« 1 »
شعر توحيدى
مرحوم حكيم هيدجى را بيت شعرى است تركى ، اشاره به معناى حديث مشهور :
« كنتُ كنزاً مخفيّاً فأحببت أن أعرف فخلقت الخلق لكي أعرف » .
اتمميش اوُل شاهد رعنا بزك * پرده نى سالمشدى اوتور مشدى تك
يعنى هنگامى كه هنوز آن شاهد رعنا آرايش نكرده بود ، پرده را انداخته ، تنها نشسته بود . آرايش خداوند ، ايجاد و آفرينش جهان هستى است كه ذرّات وجودش حكايت از جلال و جمال و حسن و زيبايى ذات اقدس او دارد : « سَنُرِيهِمْ ءَايتِنَا فِى الْأَفَاقِ وَ فِى أَنفُسِهِمْ حَتَّى يَتَبَيَّنَ لَهُمْ أَنَّهُ الْحَقُّ » « 2 » .
شعر
قصيدهاى است معروف به كوثريه - سرودهء مرحوم سيّد رضا هندى - داراى لطافت الفاظ و فنون شعر و به زبان عربى است . اشاراتى رسا به اوصاف و ادلهء ولايت مولا امير المؤمنين عليه السلام دارد و ما مقدارى از آن را در اينجا نقل مىكنيم :
أمفلج ثغرك أم جوهر * و رحيق رضابك أم سكر
قد قال لثغرك صانعه * إنّا أعطيناك الكوثر
أمنت هوى بنبوّته * و بعينيه سحر يؤثر
هامش
( 1 ) . دو قيامت هست : قيامت كبرا كه روز محشر است ، و قيامت صغرا كه مرگ است و روايت بدان اشاره دارد : « هر كه از شما بميرد ، قيامتش بر پا مىشود » . در قيامت صغرا آدمى تنها است : « تنها به سوى ما آمدهايد » . در قيامت كبرا كه خدا تمامى خلايق را گرد مىآورد ، آدمى تنها نيست . هول و هراس قيامت صغرا ويژهء توست ، امّا ترس قيامت كبرا همگان را در برمىگيرد .
بدان كه هراس قيامت كبرا بسيار بزرگتر از ترسهاى قيامت صغرى است ، كه نمونهء كوچك قيامت كبرا است ، مانند ولادت صغرا ، يعنى از صلب مرد و ميان استخوانهاى زن به فضاى زَهْدان بيرون آمدن ؛ در مقايسه با ولادت كبرا ، كه بيرون آمدن از رحم به فضاى دنيا است . بزرگى عالم آخرت نسبت به فضاى دنيا مانند فضاى دنيا نسبت به زهدان ، بلكه بزرگتر است . ( إحياء علوم الدين ، ج 12 ، ص 38 ) .
( 2 ) . سورهء فصّلت ، آيهء 53 .