فهو في الدنيا مكفّر و الكافر بخلافه . « 1 »
مراتب درجات الأنبياء « 2 »
عن مولانا الصادق عليه السلام قال : إنّ اللَّه تعالى اتّخذ إبراهيم عليه السلام عبداً قبل أن يتّخذه نبيّاً ، و إنّ اللَّه اتّخذه نبيّاً قبل أن يتّخذه رسولًا ، و إنّ اللَّه اتّخذه رسولًا قبل أن يتّخذه خليلًا ، و إنّ اللَّه اتّخذه خليلًا قبل أن يجعله إماماً ، فلمّا جمع له الأشياء قال : « إِنّى جَاعِلُكَ لِلنَّاسِ إِمَامًا » . قال : فمن عظمها في عين إبراهيم عليه السلام قال : يا ربّ « وَ مِن ذُرّيَّتِى » قال : « لَايَنَالُ عَهْدِى الظلِمِينَ » « 3 » قال : لا يكون السفيه إمام التقي .
« 4 »
هامش
( 1 ) . مولاى ما امام صادق عليه السلام : مؤمن ناشناخته و زير پرده است ؛ چون كار نيكش به سوى خدا بالا مىرود و ميان مردم پخش نمىشود . امّا كافر مشهور است ؛ زيرا كار خوبش ميان مردمان منتشر مىشود . و به آسمان بالا نمىرود .
اميرمؤمنان عليه السلام فرمود : رسول خدا صلى الله عليه و آله مورد ناسپاسى قرار مىگرفت و از كار نيكش تشكر نمىشد ، در حالى كه به قريشى و عرب و عجم خوبى مىكرد . بر اين خلايق چه كسى مهربانتر از رسول اللَّه بود ؟ ما اهل بيت نيز مورد ناسپاسى قرار مىگيريم و از كار خوبمان تشكر نمىشود . مؤمنان نيكوكار نيز مورد ناسپاسى قرار مىگيرند و از كار نيكشان تشكر و تقدير نمىشود .
در حديث واژهء « مكفَّر » آمده ؛ يعنى ناشناخته و پخش نشده . زيرا مؤمن كار نيكش را از مردم پنهان مىكند و براى ريا و شهرتطلبى آن را انجام نمىدهد . پس كارش به آسمان مىرود ؛ امّا ميان مردم پخش نمىشود و شناخته نمىگردد . ولى كافر كار نيكش را آشكارا و براى ريا و شهرتطلبى انجام مىدهد . از اين رو خيرش بين مردم منتشر مىشود ، گرچه خدا آن را قبول نمىكند . يا بگوييم « مكفَّر » بدان معناست كه خدا در آخرت به مؤمن پاداش مىدهد ، پس در دنيا پاداش نمىبيند ؛ در حالى كه وضع كافر بر عكس است .
( 2 ) . برخى از متون ذيل اين عنوان در بخشهاى ديگر كتاب آمده است .
( 3 ) . سورهء بقره ، آيهء 124 .
( 4 ) . مولاى ما امام صادق عليه السلام : خداى متعال ابراهيم را پيش از آن كه به عنوان پيامبر برگزيند ، به عنوان بنده برگزيد . پيش از آن كه به عنوان رسول انتخاب كند ، به اسم پيامبر انتخاب نمود . پيش از آن كه به عنوان دوست صميمى برگزيند ، به عنوان رسول برگزيد و قبل از آن كه امام قرارش دهد ، به عنوان دوست صميمى برگزيد و فرمود : « تو را براى مردم ، امام و پيشوا قرار دادم » . آن قدر اين مقام به چشم ابراهيم بزرگ جلوه كرد كه درخواست كرد : « براى ذريه و فرزندانم نيز اين مقام را قرار بده » امّا خدا فرمود : « عهد و پيمانم به نادانان نمىرسد » ؛ يعنى سفيه و جاهل نمىتواند پيشواى پارسايان شود .