نصاب برسد ، سبب تعلّق ماليات اسلامى خواهد بود .
دليل بر شرطيّت نصاب ، صحيح بزنطى است . وى مىگويد : از حضرت رضا عليه السلام از مقدار و حدّى كه در گنج ، موجب تعلّقِ خمس است ، سؤال كردم ، حضرت فرمود : « آن حدّى كه زكات در مثل آن واجب مىشود ، ميزان تعلّق خمس است » . « 1 » و البتّه حدّ نصابى كه در زكات معتبر است ، دو تا است : 20 دينار شرعى و 200 درهم شرعى . و در گنج نيز بحثِ منها كردنِ مخارج استخراج و ملاحظهء نصاب قبل از استثناى مئونه يا بعد از آن ، همان است كه در معدن گذشت . و همچنين مسئلهء پيدا شدن گنج به دست گروه ؛ لكن در اينجا اظهرْ آن است كه : يك گنج ، مورد تعلّق خمس است ، گرچه حصّهء هر يك به حدّ نصاب نرسد .
چهارم : غوص
يعنى آنچه از دريا و درياچه و نهرهاى بزرگ ، به وسيلهء فرو رفتن در آب ، از جواهر و فلزّات و اشياى غير حيوانى ، استخراج مىشود . و اين كلمه ، به معناى مصدرى نيز استعمال مىشود ؛ يعنى فرو رفتن در آب .
دليل بر وجوب تخميس و پرداخت ماليات صدى بيست در غوص ، روايات زير است :
1 . صحيح حلبى . وى مىگويد : از امام صادق عليه السلام راجع به عنبر و غوص لؤلؤ پرسيدم ، حضرت فرمود : « بر آنها خمس تعلّق مىگيرد » . « 2 » 2 . مرسلهء صدوق . [ و ] مىگويد : از امام كاظم عليه السلام دربارهء آنچه از دريا استخراج مىشود - از لؤلؤ و ياقوت و زبرجد و از معادن طلا و نقره - پرسيده شد ، كه اين اجناس
هامش
( 1 ) . سألتُه عمّا يجب فيه الخمس من الكنز ، فقال : « ما يجب الزكاة في مثله ، ففيه الخمس » ؛ الفقيه ، ج 2 ، ص 40 ، ح 1647 ؛ وسائل الشيعة ، ج 9 ، ص 496 ، ح 12570 .
( 2 ) . قال : سألتُ أبا عبد اللَّه عليه السلام عن العنبر و غوص اللؤلؤ ، فقال : « عليه الخمس » ؛ الكافي ، ج 1 ، ص 548 ، ح 28 ؛ وسائل الشيعة ، ج 9 ، ص 498 ، ح 12576 .