يا انكار و انزجار قلبى ، يكى از مراتب امر به معروف و نهى از منكر و بر همه واجب عينى است ، مضافاً اينكه على الظاهر اين مسئله ، مورد اتّفاق بين علما است - و صاحب جواهر پس از ذكر مراحل سه گانهء انكار و نهى فرموده : « بلا خلاف أجده فيه بين الأصحاب » « 1 » - لكن انصاف آن [ است ] كه قبول مطلب فوق ، مشكل است ؛ زيرا :
اوّلًا : همهء روايات مذكوره ، از نظر سندْ ضعيف و غير قابل اعتماد است .
و ثانياً : دو حالت فوق - يعنى محبّت و معرفت باطنى نسبت به تحقّق واجب و يا انزجار و انكار حرام - از علايم و آثار طبيعى ايمان است كه بايد در همه حال حاصل باشد ؛ خواه معروفى در معرض ترك و منكرى در آستانهء تحقّق باشد يا نباشد . پس آنها را از مراتب امر و نهى قرار دادن كه موضوعشان مخصوص به حال ترك معروف و تحقّق منكر است ، غير صحيح است .
هامش
( 1 ) . نك : جواهر الكلام ، ج 1 ، ص 402 .