فصل ششم : در [ بيانِ ] مراتب امر به معروف و نهى از منكر
كلمات عدّهاى از علماى اسلام ، حكايت از اين دارد [ كه ] مراتب هر يك از امر و نهى - كه بايد از آمر و ناهى تحقّق يابد - چهار است :
1 . اعتقاد به وجوب يا استحبابِ معروف و حرمت يا كراهتِ منكر .
2 . رضا و حبّ قلبى نسبت به تحقّق معروف و انكار و بغض قلبى نسبت به تحقّق منكر .
3 . ترغيب و تحريص نسبت به انجام معروف به وسيلهء زبان و قلم و غيره و زجر و بازداشتن به طُرق مذكوره نسبت به منكر .
4 . وادار كردن به انجام واجب به نحو اجبار به وسيلهء زدن و حبس و جرح تا مرتبهء قتل و كشتن طبق موازين مقرّره . و مسائل اجراى حدود و تعزيرات ، از شُعَب و مراتب اين قسم است .
و قائلين به اين مراحل ، معتقدند كه وجوب دو مرحلهء اوّل ، مطلق است و مشروط به شرايط گذشته نيست ؛ و در دو مرحلهء اخير ، مشروط است .
لكن اظهرْ آن است كه : هر يك از امر و نهى ، بيش از دو مرحله از مراحل فوق را ندارد - يعنى ترغيب و وادار كردن به زبان و قلم و غيره ، و وادار كردن عملى - زيرا متعلّق وجوب كفايى در ما نحنُ فِيهِ ، امر و نهى است و اعتقاد قلبى انسان بر يك حكم شرعى .
و همچنين حبّ و بغض وى نسبت به تحقّق خارجى موضوع آن ، بىترديد از