فصل سوم : [ بيان انواع معروف و منكر و حكم كلّى آن ]
طبق بيانى كه در فصل دوم گذشت ، هر يك از معروف و منكر ، دو قسم است : معروف واجب ، و معروف مستحب . منكر حرام ، و منكر مكروه .
اشكالى نيست در اينكه امر كردن به معروف واجب ، واجب ؛ و نهى كردن از منكر حرام ، واجب است . شاهد مدّعا ، ادلّهء زير است :
1 . اجماع و اتّفاق همهء علماى اسلام - اعمّ از اهل تشيّع و تسنّن - و اين اجماعْ كاشف از رأى معصوم است و رأى معصومْ نمايانگر لوح محفوظ و ارادهء حتمى پروردگار .
2 . حكم و قضاوت عقل سليمِ فطرى ؛ چنانچه در ذيل آيهء اوّل گذشت .
3 . مفاد آيهء اوّل ؛ زيرا امر « وَلْتَكنْ » دلالت بر وجوب قيام بر اين فريضه دارد . و امّا آيات ديگر كه قبلًا مذكور شد ، دلالت بر خصوص وجوب ندارند ، بل بر رُجحان مطلق - كه قدر مشترك بين وجوب و استحباب است - [ دلالت دارند ] .
4 . اغلب روايات معتبر كه قبلًا مذكور افتاد ، دلالت بر وجوب دارند و احتياجى به اعادهء بيان نيست .
5 . ممكن است گفته شود كه وجوب شرعى امر و نهى را مضافاً بر طُرق فوق ، از طريق عقل نيز مىتوان به دست آورد . بدين بيان كه : همچنان كه بر خداوند لُطفاً « 1 » لازم است رُسُل و پيامبرانى براى هدايت جامعهء بشرى ارسال فرمايد و نيز برنامهء آسمانى
هامش
( 1 ) . يعنى از روى لطف و عنايت .