وديعه
« وديعه » در لغت ، مال متروك است ؛ و در اصطلاح فقهى ، برعقد امانت و مال امانتى اطلاق مىشود ؛ و از لحاظ مصالح دينى و اجتماعى ، وديعه به معناى : اعتماد به امين بودن برادر دينى ، وسيلهاى براى آزمايش ايمان او ، ملاكى براى عبور از صراط ، سبب سهيم شدن در اموال جامعه ، و محبوبيّت نزد اللَّه و نزول خير بر ملّت ، راهى براى مراعات عهد حتّى با كافران ، وسيلهء جلب روزى ده ، محافظت از ويرانى مساكن ، مولّد غنا و بىنيازى ، سبب امانت فرد نزد اجتماع .
مسئلهء 1 . بر كسى كه مالى را به عنوان وديعه ، تحويل مىگيرد ، واجب است آن را طبق متعارف ، محافظت كند ؛ و چنانچه جاى خاص يا كيفيّت خاصّى در حفظ آن شرط كرده باشند ، بايد برطبق آن ، عمل كند .
مسئلهء 2 . برگيرندهء وديعه ، تصرّف كردن در آن ، حرام است ، مگر آنكه صاحبش راضى باشد .
مسئلهء 3 . تفريط و كوتاهى در حفظ وديعه ، حرام است ؛ و چنانچه بدينجهت تلف شد ، ودعى ، ضامن است .
مسئلهء 4 . رد كردنِ وديعه به اهلش واجب است ، گرچه صاحب آن كافر باشد ؛ و اگر مرده باشد ، بايد به وارث او رد كند . و اگر شخصى مال مغصوب را به وى وديعه دهد ، واجب است به صاحب اصلى برساند و جايز نيست به غاصب بدهد ، مگر آنكه مجبور باشد .
مُضاربه
« مضاربه » يعنى قرارداد تجارى ميان دو نفر كه نقد از يكى و تجارت و كسب از ديگرى باشد ، به منظور آنكه در سود تجارت ، طبق قرارداد و تراضىِ طرفين ، شريك باشند . و جايز است سرمايه از يك نفر و عامل ، متعدّد ؛ و يا سرمايه از چند نفر و عامل ، يك نفر ؛ و يا سرمايه از متعدّد و عامل نيز متعدّد باشد . صاحب پول را « مالك » و تجارت كننده را « عامل » گويند .