مثلًا اجير شده يك دست لباس به مبلغ پانصد تومان بدوزد و كارى انجام نداده ، به چهارصد تومان به ديگرى واگذار كند .
و نيز اگر عينى را - مثلًا خانه را ماهى ششصد تومان - اجاره كرده ، حرام است آن را بدون انجام كار و تصرّفى ، به قيمت بيشترى ، مثلًا ماهى هشتصد تومان ، به ديگران اجاره دهد .
مسئلهء 5 . حرام است اجرت گرفتن از كسى براى انجام وظيفهء واجب الهى خود ، نظير : غسل دادن ميّت ، و كفن و نماز و دفن او ؛ چه آن كه اين اعمال براى همهء مردم ، واجب هستند .
مسئلهء 6 . مالى كه به عنوان اجاره در نزد مستأجر است - نظير : ظروف كرايه - اگر در دست او تلف شود ولو به عمد نباشد ، احوط « 1 » آن است [ كه ] قيمت آن را به صاحبش بپردازد .
مسئلهء 7 . اگر كارگر ، مال مورد كار را اتلاف كند ، احوط آن است [ كه ] قيمت آن را رد كند ؛ نظير آن كه خيّاط ، لباس را خراب كند و قصّاب در بريدن سر حيوان و دكتر در ختنهء بچّه و جرّاحى مريض اشتباه كنند و حمّال ، اثاث را تلف نمايد .
جُعاله
مسئلهء 1 . اگر كسى براى انجام يافتن عملى ، مالى برعهده گيرد - مثلًا بگويد : كسى كه فلان گمشدهء مرا پيدا كند و يا فلان اثاث را از جايى به جايى ببرد ، فلان مقدار پول خواهم داد - واجب است در صورتى كه شخصى كار مزبور را انجام داد ، او نيز به وعدهء خود با تحقّق شرايط زير وفا كند ؛ و اين عمل را « جُعاله » نامند :
1 . عمل مطلوب از نظر اسلام ، حلال باشد .
2 . درخواست كنندهء عمل ، مكلّف و مختار باشد .
3 . مزدى كه برعهده مىگيرد ، تا حدّى معيّن باشد و مبهمِ محض نباشد .
هامش
( 1 ) . مطبوع : « و احوط » .