3 - ودربارهء قوم ثمود كه قوم صالح بودند ، مىفرمايد :
وَأَخَذَ الَّذيِنَ ظَلَمُوا الصَّيْحَةُ فَأَصْبَحُوا فِي دِيَارِهِمْ جَاثِمِينَ . « 1 » آنها را كه ستم ورزيدند ، صيحهاى فراگرفت كه در ميان خانههاى خود به كالبدهاى بىجان تبديل شدند .
إِنَّا أَرْسَلْنَا عَلَيْهِمْ صَيْحَةً وَاحِدَةً فَكَانُوا كَهَشِيمِ الْمُحْتَظِرِ . « 2 » ما بسوى آنها فقط يك صيحه فروافكنديم كه همگى مانند علفهاى خشك روى زمين ريختند .
4 - دربارهء قوم لوط مىفرمايد :
فَلَمَّا جَاءَ أَمْرُنَا جَعَلْنَا عَالِيَهَا سَافِلَهَا وَأَمْطَرْنَا عَلَيْهَا حِجَارَةً مِن سِجِّيلٍ مَنْضُودٍ مُسَوَّمَةً . « 3 » آنگاه كه فرمان ما فرا رسيد ، آنجا را زير ورو كرديم وبارانى از سنگ بر آنها باريديم . آن باريده شدهها سنگ گل ، پىدرپى ونشاندار بود .
5 - ودربارهء قوم شعيب كه آنها را أصحاب أَيْكه نيز مىنامند ( أيكه يعنى بيشه ، چون سرزمينشان سرسبز وپر از درخت بود ) مىفرمايد :
وَأَخَذَتِ الَّذِينَ ظَلَمُوا الصَّيْحَةُ فَأَصْبَحُوا فِي دِيَارِهِمْ جَاثِمِينَ . « 4 » آنها را كه ستم كرده بودند ، صيحهاى فراگرفت كه در خانههاى خود به جسدهاى بىجان تبديل شدند .
بالجملة ذكر اين أقوام ، براي تنبيه وتهديد كفار قريش است كه از فرود آمدن نظير عذاب آنها بترسند وعذاب وهلاكت دسته جمعى در غير موارد مذكور از آيات قرآني استفاده نمىشود وقضيهء أصحاب فيل حادثهاى نظير زلزله بوده نه ارسال پيامبر ومخالفت .
أُولئِكَ الأْحْزَابُ ؛ يعنى گفته شد كفار قريش از آنهاست ، اينان هستند وذكر اين جمله براي روشن كردن اين حقيقت است كه در طول تاريخ ودرازاى عمر بشر ،
هامش
( 1 ) . سورهء هود ، آيهء 67 .
( 2 ) . سورهء قمر ، آيهء 31 .
( 3 ) . سورهء هود ، آيات 82 تا 84 .
( 4 ) . سورهء هود ، آيهء 94 .