تفسير :
نظر ، به معنى نگاه وانتظار هر دو آمده است « 1 » ودر اينجا مراد دوم است . « 2 » نظير آيهء شريفه :
وَإِن كَانَ ذُو عُسْرَةٍ فَنَظِرَةٌ إِلَى مَيْسَرَةٍ . « 3 » اگر چنانچه بدهكار تهيدست باشد ، مهلت دادن تا زمان فراخى روزيش لازم است .
اين انتظار را يا آنها تصريح داشتهاند ومىگفتهاند : ما منتظريم عذاب موعود برسد ويا آنكه خداوند ، مقتضى حال آنها را بيان مىكند كه شدت عناد وتعصب آنها در باطلشان ، وكثرت تصلبشان در انكار حق آنچنان است كه گويا غير از صيحهء مرگ چيزى را پذيرا نخواهند بود .
مراد از صيحه ، صوت آسمانى است كه سبب هلاكت ونابودى آنها باشد ، « 4 » وبرخى گفتهاند مراد ، نفخهء أول صور قيامت است « 5 » كه آن را نفخهء اماتِه گويند . « 6 » توضيح اجمالي اين گفته آنكه ، از آيات كلام مجيد چنين برمىآيد كه خداوند تعالى پس از انتهاى عمر اين جهان وعبور از مرز زندگانى دنيوي يعنى از آغاز حادثه قيامت تا زمان گردآورى مكلفان براي پرسش وپاداش ، سه مرتبه نفخ صور يا به تعبير ديگر ايجاد صيحه خواهد كرد : صيحه ميراندن ، صيحه برانگيختن ، صيحه گردآورى .
اما أولى ودومى از آية زير استفاده مىشود :
وَنُفِخَ فِي الصُّورِ فَصَعِقَ مَن فِي السَّماوَاتِ وَمَن فِي الأْرْضِ إِلَّا مَن شَاءَ اللَّهُ ثُمَّ نُفِخَ فِيهِ أُخْرَى فَإِذَا هُمْ قِيَامٌ يَنظُرُونَ . « 7 » آنگاه كه در صور دميده شود ، همهء كساني كه در آسمانها وكساني كه در
هامش
( 1 ) . معجم مقاييس اللغة ، ج 5 ، ص 444 ( نظر ) .
( 2 ) . مجمع البيان في تفسير القرآن ، ج 8 ، ص 730 .
( 3 ) . سورهء بقره ، آيهء 280 .
( 4 ) . التبيان في تفسير القرآن ، ج 8 ، ص 548 .
( 5 ) . مجمع البيان في تفسير القرآن ، ج 8 ، ص 730 .
( 6 ) . مجمع البحرين ، ج 2 ، ص 445 ( نفخ ) .
( 7 ) . سورهء زمر ، آيهء 68 .