خارجايد وهر كارى كه بخواهيد ، مىتوانيد به ميل خويش انجام دهيد ، بلكه ما چنين خواستهايم كه اين فرصت چند سأله زندگى را به منظور آزمايش واتمام حجّت در اختيار شما قرار دادهايم .
قيموميت خداوند
يكى از نامهاى خداوند « قيوم » است ومعنايش اين است كه خدا حافظ ونگهدارنده تمام عالم است وهر حركت وسكون موجودى در دايره نامحدود قدرت أو انجام مىگيرد . بهترين مثالي كه بتواند اين مسأله را به ذهن ما نزديكتر سازد ، سلطه روح انسان نسبت به بدن است كه چگونه بدن به اراده وخواست روان ، مىخوابد ، بلند مىشود ، غذا مىخورد ، كار مىكند وهر قيام وقعود بدن به اختيار اوست . البتة اين تسلط وقدرت در مقياس بسيار محدودى است وتنها جنبه مثال وتشبيه دارد ، اما براي قدرت وقيموميت « اللَّه » بر عالم حدّ ومرزى تصور نمىگردد . از اين رو ، قرآن با جمله « نمتّعهم ؛ ما به آنها نعمت مىدهيم » ، مىفهماند كه همين زندگى اندك را هم « ما » به آنها مىدهيم وچنين نيست كه از تحت سلطه وقدرت ما خارج باشند ؛ چنان كه در جهان ديگر تحت قدرت خداوند مىباشند . لذا مىفرمايد : « ثمّ نضطرّهم ؛ سپس آنها را در آخرت به عذاب شديد دچارشان مىنماييم » .
وَلَئِنْ سَأَلْتَهُمْ مَنْ خَلَقَ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضَ لَيَقُولُنَّ اللَّهُ قُلِ الْحَمْدُ لِلَّهِ بَلْ أَكْثَرُهُمْ لَا يَعْلَمُونَ ؛ « 1 »
هر گاه از آنها بپرسى آفريدگار آسمانها وزمين كيست ، مسلماً خواهند گفت : « اللَّه » بگو الحمدللَّه ( كه شما خود اعتراف مىنماييد ) ولى أكثر آنها نمىدانند .
خداوند مدبّر است
در قسمت قبل گفتيم : مشركين در عصر بعثت به دستهها مختلفي تقسيم مىشدند ، ولى بعضي از آنها چنين نبودند كه خدا را قبول نداشته باشند ، بلكه معتقد بودند
هامش
( 1 ) . سورهء لقمان ، آيهء 25 .